Athrawon Ffiseg Cymru yn mynd i Cern

Cern yn y Swistir

Bydd un ar bymtheg o athrawon ffiseg o ysgolion uwchradd yng Nghymru yn cael trip ysgol gwerth chweil yr wythnos hon pan fyddant yn ymweld ’r Sefydliad Ewropeaidd ar gyfer Ymchwil Niwcliar neu’r enwog CERN ger Genefa, yn y Swistir.

 

Fel rhan o ymgyrch Cymwys am Oes: Ffocws ar Wyddoniaeth Llywodraeth Cymru, mae’r athrawon yn cael mynd ar gwrs pwrpasol ac arbenigol, a fydd yn rhoi cyflwyniad iddynt am y ffiseg ronynnol ddiweddaraf.

 

Bydd y cwrs yn cynnwys darlithoedd, ymweliadau, arddangosfeydd, a gweithdai ymarferol. Y gobaith yw y bydd yr athrawon hyn yn dychwelyd i Gymru ac yn trosglwyddo’r hyn y maent wedi ei ddysgu i’r genhedlaeth nesaf o ffisegwyr, peirianyddion, ac arbenigwyr technoleg gwybodaeth.

 

Ar ôl y daith, bydd adrannau gwyddoniaeth ysgolion yr athrawon sy’n cymryd rhan yn cael cyllid gan y Ganolfan Dysgu Gwyddoniaeth Genedlaethol i’w helpu i roi’r hyn y maent wedi ei ddysgu yn CERN ar waith yn eu hysgolion.

 

Mae ffisegwyr CERN, a sefydlwyd yn 1954, yn craffu ar strwythur sylfaenol y bydysawd. Maent yn defnyddio offer gwyddonol mwyaf cymhleth y byd i astudio cyfansoddion sylfaenol mater – y gronynnau sylfaenol. Maent yn gwneud i’r gronynnau daro yn erbyn ei gilydd ar gyflymder sy’n agos at gyflymder goleuni. Mae hyn yn rhoi syniad i’r ffisegwyr sut y mae’r gronynnau’n ymddwyn gan roi cliwiau am ddeddfau sylfaenol natur.

 

Mae gwaith CERN wedi cael sylw dros y byd i gyd yn ddiweddar ar ôl iddynt ddatblygu Peiriant Gwrthdaro Hadronau Mawr, y peiriant gwrthdaro gronynnau mwyaf pwerus yn y byd. Yn wir, hwn yw’r peiriant mwyaf o unrhyw fath yn y byd.

 

Roedd Dr Lyn Evans, o Aberdâr, yn Arweinydd Prosiect ar waith y Peiriant Gwrthdaro Hadronau Mawr. Mae’n un o’r ffisegwyr mwyaf dylanwadol yn y byd. Mae’n cydweithio’n agos â Llywodraeth Cymru ar yr ymgyrch Cymwys am Oes: Ffocws ar Wyddoniaeth.

 

Bydd pedwar o athrawon yn cynhyrchu dyddiaduron fideo yn ystod eu cyfnod yn CERN, er mwyn rhannu eu profiadau. 

 

Dywedodd un o’r athrawon sy’n cymryd rhan, Kerry Richards o Ysgol Uwchradd Cyfarthfa, "Dwi’n teimlo’n lwcus iawn fy mod i’n cael y cyfle gwych hwn i weld y gwaith ymchwil y mae CERN yn ei wneud a’m llygaid fy hun. Dw i’n edrych ymlaen yn fawr at sgwrsio gyda’r ymchwilwyr a gweithio gyda’r ffisegwyr eraill o Gymru. Bydd yr holl brofiad yn amhrisiadwy ac yn fuddiol iawn dw i’n siŵr!"

 

Ychwanegodd y Gweinidog Addysg, Huw Lewis, “Dwi’n falch iawn fod un ar bymtheg o’n hathrawon ffiseg yn treulio pedwar diwrnod yn labordy ffiseg enwocaf y byd. Dw i wedi trafod hyn gyda Dr Lyn Evans ac rwyf yn ddiolchgar iawn iddo am y cyfle gwych hwn. Dw i hefyd yn ddiolchgar am gyfraniad pwysig y Ganolfan Dysgu Gwyddoniaeth Genedlaethol."

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.net