Dadorchuddio plac i gofio Saunders Lewis

20/11/2015

Categori: Addysg, Gwleidyddiaeth, Iaith, Llenyddiaeth, Newyddion

Bu'r Arglwydd Dafydd Wigley yn dadorchuddio plac i gofio Saunders Lewis, a drigai ym Mhenarth drwy flynyddoedd diweddar ei fywyd.

 

Dywedodd: "Mae'n bwysig i genedl gofio'i harweinwyr - boed ym meysydd llenyddiaeth, drama, hanes , athroniaeth, crefydd neu wleidyddiaeth (a llawer mwy); ac yr oedd Saunders Lewis yn arweinydd ym mhob un o'r chwe maes yma o fywyd Cymru yng nghanol yr 2ofed ganrif."

 

"Mae'n arbennig o amserol ar yr adeg hon - wrth i ni wynebu refferendwm ar barhau'n haelodaeth o'r Gymuned Ewropeaidd - ein bod ni'n cofio'r weledigaeth Ewropeaidd a roddodd Saunders Lewis i wleidyddiaeth Cymru.

"Mae'n bryd felly yn y cyd-destun hwn i ailasesu ei gyfraniad a'i weld yn wleidydd prif ffrwd Ewropeaidd, a hynny'n bell o flaen ei amser yng Nghymru.

 

"Mae hefyd yn hen bryd rhoi pen ar ymgyrch o bardduo bwriadol yn ei erbyn, yn ystod ei fywyd a hyd yn oed ar ôl iddo farw: roedd yn ddyn mawr y dylen ni ymfalchïo i'w gydnabod - fel cenedl, ac ar draws ffiniau gwleidyddol."

 

Nes ymlaen, traddododd yr Arglwydd Wigley darlith sylweddol ar fywyd Saunders Lewis a fu'n Llywydd Plaid Cymru rhwng 1926 a 1939.  Traddodwyd y ddarlith, 'Saunders Lewis, Y Blaid ac Ewrop', yn Gymraeg yn Ysgol Gynradd Evenlode, Penarth am 7pm.

 

Bu Saunders Lewis (1893 -1985) yn sylfaenydd Plaid Genedlaethol Cymru ac yn un o'r cymeriadau amlycaf yn llenyddiaeth Gymraeg yr 20fed ganrif.

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru