Cyfle i ail-fyw rhaglen am Merêd

25/02/2015

Categori: Iaith, Newyddion

Ail-fyw rhaglen am Merêd

Bydd cyfle i ail-fwynhau rhaglen arbennig a ddarlledwyd y llynedd am y diweddar Dr. Meredydd Evans am 9.30pm heno.

 

Dyma Gymro o Danygrisiau sydd wedi cyfarfod Marilyn Monroe, a oedd yn gweld Albert Einstein yng nghoridorau prifysgol Princeton, America yn ddyddiol, ac a welodd gasgliad o'i ganeuon ar restr 12 albwm adloniant ysgafn poblogaidd gorau'r flwyddyn y New York Times. A dim ond un haen o hanes bywyd lliwgar Dr Meredydd Evans yw hynny.

 

Mae’n hel atgofion am ei fywyd; o'i fagwraeth gynnar, i adael Cymru a symud i America gyda'i wraig a'i ferch fach, a'i ymdrechion i warchod y Gymraeg a diwylliant Cymru wedi iddo ddychwelyd. Bydd Merêd, ar nos Sul, 2 Mawrth ar S4C, yn cynnwys nifer o gyfweliadau gyda chyfeillion, edmygwyr ac aelodau o'i deulu hefyd.

 

"Mae dad yn 94 ac mae o'n dal i weithio yn ei stydi bob dydd," meddai Eluned Evans, unig ferch Dr Meredydd Evans a'i wraig Phyllis Kinney. "Dwi'n meddwl beth sydd yn ei yrru o ydy fod o eisiau rhannu cymaint o'i wybodaeth a fedar o, cyn bod o'n mynd."

 

Bu'n Bennaeth Adloniant Ysgafn yn y BBC am ddegawd gan greu rhaglenni poblogaidd tu hwnt megis Hob y Deri Dando, Ryan a Ronnie a Fo a Fe, a gan ddarganfod talent newydd yng Nghymru gan gynnwys Meic Stevens a Heather Jones. "Bydda i'n mwynhau symud o un peth i'r llall," meddai Merêd fel esboniad am ei yrfa amrywiol. "Fel 'na dwi wedi cael fy ngwneud."

 

Yn un o un-ar-ddeg o blant, magwyd Merêd yn Nhanygrisiau ym Mlaenau Ffestiniog, ac er iddo groesi'r moroedd a theithio i America, yn Nhanygrisiau y cafodd ei drwytho yn y pethau sydd wedi aros yn bwysig iddo hyd heddiw, meddai Eluned. "Tanygrisiau, hwnna oedd y sylfaen i'w fywyd o. Ei egwyddorion gwleidyddol, egwyddorion moesol, bywyd cymdeithasol, crefydd, bywyd teuluol, o Danygrisiau a'i fagwraeth dwi'n siŵr roedd popeth yn ffynnu."

 

Mewn cyfweliadau estynedig yn ei gartref diarffordd yng Nghwm Ystwyth, mae Merêd yn edrych yn ôl ac yn agor ei galon ar nifer o bynciau, o'i atgofion melys am ei fam yn canu gwerin yn y cartref, "…mor naturiol ag y mae aderyn yn canu…," i ddisgyn mewn cariad gyda Phyllis.

 

Yn y rhaglen, mae’n sôn am bwysigrwydd gwarchod cymunedau cefn gwlad Cymru. "Dwi'n credu bod 'na amgylchiadau yn codi, mewn unrhyw gymdeithas ddemocrataidd, lle mae'n rhaid i chi weithiau fynd tu hwnt i foddion cyfansoddiadol senedd, trafod gwleidyddol ac yn y blaen," meddai Merêd a'i lygaid yn fflachio. "Rhaid i chi anufuddhau yn ddinesig er mwyn trio cael eich maen i'r wal."

 

Ymunwch ag S4C i brofi llwyfan olaf Merêd, wrth iddo edrych 'nôl dros ei fywyd a'i yrfa, a phendroni am grefydd, athroniaeth, ei obeithion a'i ddelfrydau am Gymru, a'i deimladau wrth iddo gerdded i'w annwyl Gwmorthin.