Adroddiad yn gwyngalchu ymddygiad Comisiynydd y Gymraeg

18/05/2020

Categori: Gwleidyddiaeth, Iaith, Newyddion

Mae Cymdeithas yr Iaith Gymrag wedi ymateb i adroddiad a ryddhawyd gan Gomisiynydd y Gymraeg ddydd Gwener gan ddweud ei fod 'yn ymdrech i ddargyfeirio sylw oddi ar gwynion dilys am ei ymddygiad.'

Roedd Cymdeithas yr Iaith wedi codi pryderon difrifol y llynedd gan fod y Comisiynydd newydd, Aled Roberts, wedi ymchwilio i lai na 40% o’r cwynion a dderbyniwyd ganddo - bron hanner canran ei ragflaenydd. Mae’r Gymdeithas yn honni mai’r rheswm am hynny yw bod Llywodraeth Cymru wedi rhoi pwysau ar y Comisiynydd i wanhau ei waith rheoleiddio a bod y Comisiynydd wedi ildio i’r pwysau hwnnw yn y gobaith o gael rhagor o gyllid. Dangosir y camymddygiad hwn yn glir mewn gohebiaeth a ryddhawyd drwy geisiadau rhyddid gwybodaeth. Mae Mesur y Gymraeg 2011 yn gwahardd y Llywodraeth rhag cyfarwyddo’r Comisiynydd am sut i ddefnyddio ei bwerau gorfodi.

 

Dywedodd Bethan Ruth, Cadeirydd cenedlaethol Cymdeithas yr Iaith: “Ymdrech i wyngalchu ymddygiad y Comisiynydd ydy’r adroddiad yma, sydd wedi’i gomisiynu gan y Comisiynydd ei hunan. Ac mae’r adroddiad yn dangos tuedd amlwg - un enghraifft yw diystyru’r honiad nad yw Aled Roberts yn cynnal digon o ymchwiliadau drwy awgrymu mai Meri Huws oedd yn cynnal gormod, casgliad sy’n gofyn am dipyn o ddychymyg. Mae’n drueni mawr bod y Comisiynydd newydd yn canolbwyntio ei egni ar amddiffyn ei record wael yn hytrach nag amddiffyn hawliau iaith pobl Cymru”

 

Rhyfeddu

 

“Rydyn ni’n rhyfeddu bod y Comisiynydd wedi penderfynu rhyddhau’r adroddiad yma i’r wasg heddiw cyn i’r broses ddod i ben. O ystyried mai dim ond un cam yn y broses yw hyn, mae’n amhriodol i’r Comisiynydd ryddhau’r adroddiad. Mae hyn yn gamgymeriad gan y Comisiynydd, a byddwn ni’n apelio yn erbyn y dyfarniad.”