Aflonyddwch masnach yn taro sector cig coch Cymru

Mae sector cig oen ac eidion Cymru yn aros yn bryderus am ddatblygiadau i’w helpu i gael mynediad at farchnadoedd hanfodol yn Ewrop, yn sgil cau ffiniau oherwydd ofnau y bydd straen newydd y firws COVID yn lledaenu, ynghyd â dyddiad cau cytundeb masnach Brexit sydd ar ddod.

Fel rheol ym mis Rhagfyr, byddai tua 3,000 tunnell o gig defaid a 1,500 tunnell o gig eidion yn cael eu hallforio o Gymru, gyda dros 90% yn mynd i Ewrop mewn masnach werth oddeutu £15miliwn mewn un mis.

 

Fodd bynnag, ddoe caewyd porthladdoedd y Sianel a Môr Iwerddon wrth i wledydd eraill orfodi cyfyngiadau symud i atal lledaeniad posibl y straen COVID newydd o'r DU.

 

Mae llawer o ffermwyr yn cadw llygad barcud ar wybodaeth gan farchnadoedd da byw, gyda ffigurau dyddiol ar gael ar wefan Hybu Cig Cymru (HCC) yn dangos trwybwn is wrth i ffermwyr oedi dod ag ŵyn i'r farchnad.

 

Dywedodd Prif Weithredwr HCC, Gwyn Howells, “Mae mis Rhagfyr fel arfer yn fis masnachu mawr, yn enwedig i'r sector defaid gyda masnach allforio trwm dros y Nadolig a'r Flwyddyn Newydd ar gyfer ŵyn safonol ac ysgafn. Roeddem yn paratoi am aflonyddwch Brexit ar Ionawr 1, ond mae'r sefyllfa newidiol COVID wedi dod â stop dros dro yn syth, ond gobeithio dros dro, i'r mwyafrif o allforion.

 

Problem enfawr

 

“Yn anochel, mae hon yn broblem enfawr i broseswyr Cymru gan nad ydyn nhw'n gallu cyflenwi cwsmeriaid yn ôl y disgwyl. Mae nifer y da byw sy'n cael eu dwyn i'r farchnad gan ffermwyr wedi gostwng oherwydd yr ansicrwydd, ac rydym yn monitro'r sefyllfa.
“Mae hyn dangos yn glir pam mae mynediad di-ffrithiant i farchnadoedd Ewropeaidd mor bwysig i’r sector bwyd a ffermio yng Nghymru.”