Annog pobl i baratoi ar gyfer y gaeaf

19/11/2020

Categori: Amgylchedd, Iechyd, Newyddion

Gyda'r gaeaf yn prysur agosáu mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn annog pobl i weithredu nawr i sicrhau eu bod yn barod i ddelio â'r potensial ar gyfer y tywydd newidiol a heriol y gallai'r tymor ei gyflwyno.

Cyrhaeddodd y glawiad uchaf erioed a llifoedd afonydd yn sgil Stormydd Ciara, Dennis a Jorge ym mis Chwefror yn dilyn gaeaf eithriadol o wlyb ac arweiniodd at y llifogydd mwyaf difrifol ac eang a welwyd yng Nghymru ers 1979.

 

A chyda'r argyfwng hinsawdd yn dod â thymheredd mwy eithafol, mwy o law a mwy o berygl llifogydd, mae'n bwysicach nag erioed o'r blaen bod pobl yn deall ac yn paratoi ar gyfer yr amrywiaeth o heriau y gall tywydd y gaeaf eu cynnig.

Mae amddiffynfeydd CNC rhag llifogydd yn helpu i ddiogelu 73,000 eiddo ledled Cymru. Ond gall unigolion a chymunedau hefyd chwarae rhan bwysig o ran lleihau effaith llifogydd drwy fod yn ymwybodol o beryglon llifogydd a’u heffeithiau posibl a thrwy fod yn barod i weithredu os a phan fydd llifogydd yn digwydd.


Darganfyddwch a ydych mewn perygl o lifogydd - Mae mapiau llifogydd ar-lein CNC yn dangos a yw eich ardal mewn perygl o lifogydd o afonydd, y môr, cronfeydd dŵr neu o ddŵr wyneb a chyrsiau dŵr bach: Ar gyfer yr eiddo hynny sydd mewn perygl, mae'r wefan hefyd yn darparu gwybodaeth am y camau ymarferol y gall teuluoedd a busnesau eu cymryd i leihau effaith llifogydd.

Dywedodd Jeremy Parr, Pennaeth Rheoli Perygl Llifogydd Cyfoeth Naturiol Cymru: "Mae hon eisoes wedi bod yn flwyddyn o lifogydd sy'n torri record yng Nghymru, ac yn anffodus mae llawer o deuluoedd a busnesau yn dal i geisio ail sefydlu eu hunain yn dilyn y llifogydd eithriadol a achoswyd gan stormydd Ciara, Dennis a Jorge fis Chwefror diwethaf.

"Wrth i'n hinsawdd newid, rydym yn disgwyl i'r mathau hyn o ddigwyddiadau ddod yn amlach. Ac er bod ein timau'n cymryd camau i sicrhau bod ein hafonydd yn rhydd o sbwriel ac yn gwirio ein hamddiffynfeydd rhag llifogydd, rydym angen i bobl a chymunedau wneud eu rhan hefyd.

 

Llifogydd

 

"Deall eich perygl o lifogydd yw'r cam cyntaf. Mae pandemig y coronafeirws wedi golygu bod mwy o bobl yn treulio mwy o amser gartref, a mannau gwaith neu hamdden yn cau eu drysau am gyfnodau hir. Os gwelwch fod eich eiddo mewn perygl o lifogydd, mae cyfoeth o wybodaeth, cyngor a gwasanaethau ar gael ar ein gwefan."
"Fyddwn ni byth yn gallu atal pob achos o lifogydd, felly mae'n bwysig bod y rhai sydd mewn perygl yn deall pa gamau bach y gallant eu cymryd i helpu i amddiffyn eu hunain, eu teuluoedd a'u heiddo'r gaeaf hwn."

 

Bydd tymheredd sy’n plymio yn y gaeaf hefyd yn golygu nad glaw fydd yr unig elfen i'n herio'r gaeaf hwn.
Cyn y cyfnod oer cyntaf, mae CNC hefyd yn gofyn i bobl sy'n defnyddio olew gwresogi i gynhesu eu cartrefi i wneud yn siŵr nad yw eu tanciau a'u pibellau yn gollwng er mwyn osgoi achosion o lygredd.
Gall olew sy'n dianc o bibellau wedi cracio a thanciau wedi'u difrodi fod yn hynod niweidiol i'r amgylchedd, yn ogystal â bod yn gostus iawn i'r preswylydd.