Codi dros filiwn o bunnoedd yng Nghymru i daclo'r pandemig mewn gwledydd bregus

02/03/2021

Categori: Addysg, Iechyd, Newyddion

Mae pandemig y coronafirws yn gwthio pobl mewn gwledydd bregus yn nes at sefyllfa drychinebus, gyda nifer y bobl sy’n llwgu wedi codi’n sylweddol a newyn ar y gorwel mewn sawl gwlad, yn ôl adroddiad newydd gan DEC Cymru.

Cyhoeddodd y glymblaid elusennol hefyd fod dros filiwn o bunnoedd wedi ei godi i'r apêl yng Nghymru i daclo argyfwng y pandemig. 

 

Mae’r adroddiad yn canfod bod y pandemig wedi gwaethygu’r sefyllfa ddyngarol sydd eisoes yn enbyd mewn gwledydd bregus fel Syria, Yemen a De Swdan, gyda gweithwyr cymorth yn dweud eu bod yn disgwyl i'r sefylla ddirywio ymhellach yn ystod y misoedd nesaf. Mae effaith economaidd y firws yn golygu bod pobl yn methu â fforddio bwyd a hanfodion eraill, medden nhw, a bod miloedd yn debygol o farw o newyn eleni mewn sawl gwlad. 
 
A hithau’n nesau at flwyddyn ers i Covid-19 gael ei ddatgan yn bandemig byd-eang,  mae'r adroddiad yn darparu tystiolaeth newydd ar effaith y firws ar bobl mewn gwledydd sydd â lefelau uchel o wrthdaro, dadleoli ac angen dyngarol, ac yn rhoi darlun torcalonnus o'r rhagolygon ar gyfer y flwyddyn i ddod yn y llefydd hyn. 

 

Ymhlith y canfyddiadau yw bod nifer achosion a marwolaethau yn sgil Covid-19 wedi eu tan gofnodi’n ddifrifol mewn gwledydd bregus oherwydd bod cyn lleied o brofi’n digwydd yno yn ogystal â stigma ac ofn, er enghraifft dim ond 400 prawf y dydd oedd yn cael eu cynnal yn Affganistan ym mis Tachwedd a hynny ar gyfer poblogaeth o 40 miliwn. 

 

Gan dynnu ar gyfweliadau helaeth gyda gweithwyr dyngarol rheng flaen ynghyd â chynrychiolwyr o’r Cenhedloedd Unedig a Sefydliad Iechyd y Byd; arolygon gyda chyfarwyddwyr aelod elusennau’r DEC yn y gwledydd dan sylw; ac adolygiadau annibynol manwl wedi eu comisiynnu gan DEC, mae’r adroddiad yn rhoi trosolwg awdurdodol ar sut mae’r pandemig yn chwyddo problemau iechyd ac economaidd-gymdeithasol sydd eisoes yn bodoli, ac yn gwaethau’r sefyllfa’n ddifrifol.  
 
Mae rhannau o Dde Swdan a Yemen nawr ar drothwy newyn, ac mae hyn hefyd yn risg cynyddol yn Affganistan a GD Congo oherwydd effeithiau economaidd y pandemig.
 
Dywedodd bron iawn pawb (96%) bod effaith economaidd Covid-19 wedi effeithio gallu pobl i brynu bwyd a hanfodion eraill, ac roedd 83% yn cytuno y byddai miloedd yn debygol o farw o newyn yn 2021 heb ragor o gymorth ariannol.  
Mae’r DEC, mewn cydweithrediad â Swyddfa'r Cenhedloedd Unedig ar gyfer Cydgysylltu Materion Dyngarol (UN OCHA), wedi ymuno â’i haelodau i greu adroddiad sy’n dangos lefel y pryder am yr hyn sydd ar y gorwel y flwyddyn hon ar gyfer cymunedau mwyaf bregus y byd.  
 
 
 Meddai Saleh Saeed, Prif Weithredwr y DEC: “Mae pobl sy'n byw mewn llefydd sy’n berygl oherwydd gwrthdaro, trais a thrychinebau hinsawdd yn ymdopi â’r pandemig orau y gallant, ond mae popeth yn eu herbyn. Mae sgil-effeithiau'r pandemic wedi niweidio economiau, gan wneud pobl dlotaf y byd yn dlotach fyth.  
 
“Mae Cyfarwyddwyr Gwledydd Aelod-Elusennau DEC yn poeni y bydd yn rhaid ail-flaenoriaethu pa raglenni achub-bywyd sy’n cael eu hariannu a pha bobl bregus ddylai dderbyn cymorth dyngarol. Heb gymorth parhaus, bydd nifer o fywydau yn y fantol – nid yn unig oherwydd Covid-19, ond oherwydd effaith economaidd y feirws.”  
 
Mae’r adroddiad yn dangos bod derbyn cymorth yn gwneud gwahaniaeth sylweddol: yn arolwg o aelodau DEC, roedd 88% yn cytuno neu’n cytuno’n gryf bod gweithgaredd dyngarol wedi atal lledaenu Covid-19 yn y wlad maen nhw’n gweithio ynddi.  
 
Meddai Mr Saeed: “Mae’r angen yn fwy nac erioed, ond mae llai o arian i ddarparu cymorth dyngarol. Mae Apêl Coronafeirws y DEC yn dal ar agor ac mae’r DEC yn annog unrhyw un sy’n medru i gysidrio rhoi at yr apêl.”  

 

Apêl 

 

Dywedodd Rachel Cable, Cadeirydd y DEC yng Nghymru: “Mae’n anhygoel bod dros filiwn o bunnoedd eisoes wedi ei godi at yr yma yng Nghymru. Mae ein diolch ni’n fawr i'r cyhoedd ac i'r sefydliadau sydd wedi rhoi mor hael at yr achos.  Ond tra bod llygedyn o olau yn dechrau ymddangos ben arall y twnel yma yng Nghymru, yn saith o wledydd mwyaf bregus y byd mae’r sefyllfa yn gwaethygu’n ddyddiol. Os oes modd i chi roi cyfraniad at yr achos, plis ystyriwch wneud hynny. Mae’r angen yn ddirfawr.”