Cynhyrchiad newydd sbon yn addysgu am gam-fanteisio rhywiol

14/09/2018

Categori: Celfyddydau, Hamdden, Iechyd, Newyddion

Bydd cynhyrchiad newydd ‘Hudo / Tempted’ gan Gwmni Theatr Arad Goch yn mynd ar daith o amgylch ysgolion uwchradd Ceredigion a Sir Gâr dros fis Hydref a Tachwedd.

Rhai blynyddoedd yn ôl fe greodd y cwmni’r ddrama drawiadol ‘SXTO’ oedd yn ymdrin â bwlian ac ymyrraeth rywiol drwy gyfryngau digidol.

 

Bydd ‘Hudo / Tempted’, cynhyrchiad a fydd yn cael ei pherfformio yn y Gymraeg a’r Saesneg, yn codi ymwybyddiaeth pobl ifanc o’u hawliau ac o’r gyfraith yn y maes o gam-fanteisio rhywiol – pwnc dwys ac eang sy’n cael tipyn o sylw yn y cyfryngau yn ddiweddar. Mae’r cwmni wedi derbyn cefnogaeth ariannol gan Gronfa Gymunedol Comisiynydd Heddlu a Throsedd Dyfed Powys tuag at waith ymchwil a sgriptio’r cynhyrchiad ac mae’r sgript wedi ei greu gan dynnu ar wybodaeth arbenigol Swyddogion Cyswllt Ysgolion Heddlu Dyfed Powys ac asiantaethau eraill. Yn ogystal mae’r gwaith wedi’i ariannu hefyd gan Gyngor Sir Caerfyrddin a Chyngor Sir Ceredigion.

 

Mared Llywelyn Williams fuodd yn sgriptio. Enillodd Mared radd MA mewn ysgrifennu creadigol o Brifysgol Aberystwyth ac mae hi wedi cael llwyddiant a chydnabyddiaeth mewn eisteddfodau cenedlaethol am ei gwaith ysgrifennu dramâu yn ystod y blynyddoedd diwethaf: “Gobeithio bydd y prosiect yma yn llwyddo i agor llygaid y gynulleidfa i beryglon cam fanteisio. Mae’r ffaith fy mod yn cael bod yn rhan o hyn mewn ffordd greadigol yn wych, a gobeithio bydd y gwaith yn llwyddo i ddiddanu yn ogystal ag ‘addysgu’ y gynulleidfa. Mae’r sicr wedi agor fy llygaid i hyd yma.”

 

Mae pum golygfa i’r cynhyrchiad, pob un cyflwyno enghraifft yn ymwneud â cham-fanteisio rhywiol. Ffurf fforwm sydd i’r cynhyrchiad: caiff y disgyblion gyfle i ystyried penderfyniadau’r cymeriadau, gan drafod a chyfrannu syniadau sut gallent fod yn fwy diogel; drwy hyn bydd modd i’r disgyblion ddysgu ac adlewyrchu ar sut y gallent gadw eu hunain yn ddiogel ac osgoi cael eu hunain mewn sefyllfaoedd tebyg.

 

Oherwydd natur sensitif y pwnc, mae cyfleoedd i athrawon weld y gwaith cyn i’r cwmni ymweld â’u hysgolion. Mae’r cynhyrchiad wedi ei chefnogi gan Swyddog Addysg Heddlu Dyfed Powys a swyddogion amddiffyn plant er mwyn mwyafu effaith llesol ac addysgiadol y gwaith, enwedig ymysg pobl ifanc sydd o bosib mewn sefyllfa fregus ac angen eu diogelu o niwed.

 

Meddai Dafydd Llywelyn, Comisiynydd Heddlu a Throsedd Dyfed Powys, “Nid problem ddinesig yn unig fohoni: mae cam-fanteisio rhywiol hefyd yn bodoli mewn ardaloedd gweledig fel Dyfed-Powys. Mewn ardaloedd gwledig mae problemau sydd yn ymwneud ag unigrwydd a bod yn ynysig yn gallu effeithio’n fawr ar bobl ifanc; yn aml nid oes ganddynt rwydwaith o gysylltiadau agos, ac mae apêl y cyfryngau digidol, a’r mynediad rhwydd iddynt, yn creu argyfyngau a phroblemau newydd i bobl ifanc.”

 

Trafod camddefnyddio rhywiol

 

Dywedodd Jeremy Turner, Cyfarwyddwr Artistig Cwmni Theatr Arad Goch, " Mae lles pobl ifanc wrth wraidd gwaith Cwmni Theatr Arad Goch; bydd y ddrama newydd a phwysig hon yn ein galluogi ni a’n cynulleidfaoedd i drin a thrafod, yn wrthrychol a sensitif, y ffordd mae pobl ifanc yn cael eu camddefnyddio’n rhywiol. Mae’r gwaith yn rhoi lle pwysig i lais y disgybl. Fodd bynnag pwysleisiwn fod yr elfen wrthrychol yn holl bwysig: fyddwn ni byth yn gofyn i ddisgyblion drafod eu profiadau eu hunain yn gyhoeddus. Yn hytrach, siarad am y cymeriadau byddan nhw.”

 

“Gwyddom fod perfformiadau thematig yn galluogi pobl ifanc i weld eu hunain a’u problemau mewn goleuni newydd. Cawsom wybod ar ôl perfformiadau o SXTO bod nifer o ymholiadau gan bobl ifanc am gymorth wedi cynyddu a hynny oherwydd bod y ddrama wedi’u galluogi i adnabod y problemau a ffyrdd o ganfod strategaethau i’w goresgyn. Hyderwn y digwydda’r un peth gyda Hudo / Tempted. "