Cystadleuaeth Llyfr y Flwyddyn 2019 – y dathlu a’r dadansoddi ar S4C

11/06/2019

Categori: Iaith, Llenyddiaeth, Newyddion

Deunaw awdur disglair, deunaw cyfrol gofiadwy, deg gwobr a dau brif dlws - dyna’r gymysgedd greadigol fydd yn sicrhau bod Noson Wobrwyo Llyfr y Flwyddyn 2019 yn llawn drama ac emosiwn.

Fe gynhelir y gwobrwyon ar Fehefin yr 20fed, ar lwyfan Canolfan y Celfyddydau, Aberystwyth, gyda S4C yn darlledu rhaglen awr o hyd am 10.00 yr hwyr, o fewn dim i seremoni wobrwyo fwya’ llenyddiaeth Cymru ddod i ben.

 

Catrin Haf Jones, newyddiadurwraig gyda BBC Wales Live, yw cyflwynydd y rhaglen fydd yn cynnwys uchafbwyntiau o’r seremoni a chyfweliadau gyda’r enillwyr, gwesteion arbennig a beirniaid y gystadleuaeth Gymraeg.

 

Mae’r gystadleuaeth iaith Gymraeg yn cynnig pum gwobr i gyd; gwobrau i enillwyr tri chategori, enillydd Gwobr Barn y Bobl*, dewis darllenwyr gwefan Golwg 360, a phrif dlws Llyfr y Flwyddyn 2019.

 

Y naw llyfr ar y rhestr fer ar gyfer y gystadleuaeth llyfr Cymraeg** yw; yn y categori Gwobr Farddoniaeth, Twt Lol,gan Emyr Lewis, Cyrraedd a Cherddi Eraill gan Alan Llwyd a Stafell fy Haul, gan Manon Rhys; yn y categori Gwobr Ffuglen Prifysgol Aberystwyth, Ynys Fadog gan Jerry Hunter, Llyfr Glas Nebo gan Manon Steffan Ros ac Esgyrn gan Heiddwen Tomos; ac yn y categori Gwobr Ffeithiol Greadigol, Cymru mewn 100 Gwrthrych gan Andrew Green, Y Gymru ‘Ddu’ a’r Ddalen ‘Wen’: Aralledd ac Amlddiwylliannedd mewn Ffuglen Gymreig, er 1990 gan Lisa Sheppard a Rhyddhau’r Cranc gan Malan Wilkinson.

 

Mae un o westeion y rhaglen, yr awdur a’r prifardd Guto Dafydd, yn credu bod y gystadleuaeth yn gosod y safon ar gyfer y diwydiant llyfrau yng Nghymru ac yn cynnig rhywbeth “gwahanol” i wobrau’r Eisteddfod Genedlaethol.

 

“Ychydig ohonom sy’n ysgrifennu ac yn darllen yn y Gymraeg gan ein bod yn ddiwylliant lleiafrifol. O gofio hynny, mae’n rhyfeddol cymaint o gyfrolau amrywiol o safon uchel sy’n cael eu cynhyrchu yn yr iaith,” meddai Guto, fydd ar y panel gwesteion ynghyd â’r bardd a’r awdur Grug Muse a Phennaeth Theatr Felinfach. Dwynwen Lloyd Llywelyn.

 

“Dwi’n cyfaddef na ches i fy nghyffroi pan welais i’r rhestr fer am y tro cyntaf, ond o’u darllen ges i’n siomi ar yr ochr orau. Maen nhw i gyd o’r safon uchaf ac yn sefyll ar eu traed eu hunain.”

 

Dywed Guto na fyddai eisiau camu i esgidiau tri beirniad y gystadleuaeth Gymraeg eleni; y darlledwr Dylan Ebenezer, y bardd Idris Reynolds a’r academydd Cathryn Charnell-White, fydd hefyd yn westeion ar y rhaglen.

 

Tasg anodd

 

“Mae’n dasg hynod anodd cymharu gweithiau mor amrywiol a gwahanol eu ffurf. Mae’n ddigon anodd barnu rhwng nofelau yn yr un categori, fel epig 500 tudalen Jerry Hunter, Ynys Fadog a nofel fer ddirdynnol Manon Steffan Ros, Llyfr Glas Nebo,” meddai Guto, a enillodd Wobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol y Fenni 2016 am ei nofel Ymbelydredd, a Choron Eisteddfod Genedlaethol Sir Gar 2014 am ei ddilyniant o gerddi ar y thema ‘Tyfu’.

 

Mae darlleniadau o'r holl lyfrau Cymraeg a Saesneg ar gael ar You Tube, ac ar wefan Llenyddiaeth Cymru, ynghyd â mwy o wybodaeth am y gystadleuaeth.

 

Gallwch bleidleisio am eich hoff lyfr chi eleni - ar wefannau Golwg 360 a Wales Arts Review - ac ymuno yn y drafodaeth ar y cyfryngau cymdeithasol ar y noson.