Cynnydd yn nifer sy'n siarad Cymraeg, yn ôl arolwg

26/11/2015

Categori: Addysg, Gwleidyddiaeth, Iaith, Newyddion

Cafodd canfyddiadau arolwg defnydd iaith Llywodraeth Cymru a Chomisiynydd y Gymraeg eu cyhoeddi heddiw sy’n dangos fod cynnydd yn y nifer sy’n siarad Cymraeg yn gyffredinol. 

 

Gofynnwyd i ymatebwyr Arolwg Cenedlaethol Cymru nodi pob aelod ar eu haelwyd oedd yn gallu siarad Cymraeg.

 

Mae canran a nifer y siaradwyr Cymraeg rhugl yn eithaf cyson â’r ganran a’r nifer yn Arolygon Defnydd Iaith 2004-06, ond mae 130,700 yn fwy o bobl yn dweud eu bod yn siarad Cymraeg ond ddim yn rhugl erbyn hyn.

 

Mae’r arolwg yma yn galluogi i ni gymharu a chanlyniadau Arolygon Defnydd Iaith 2004-06. Mae Defnydd y Gymraeg yng Nghymru, 2013-15 yn cynnwys canlyniadau llawn yr arolwg ar gyfer 2013-15 ac yn diweddaru’r adroddiad interim Arolwg Cenedlaethol Cymru, 2013-14: Arolwg Defnydd Iaith a gyhoeddwyd ar 29 Ionawr 2015.

 

Mae bron i hanner o holl siaradwyr Cymraeg yn ystyried eu bod yn gallu siarad Cymraeg yn rhugl a 21 y cant yn gallu siarad cryn dipyn o Gymraeg. Yn 2004-06, dywedodd 58 y cant o siaradwyr Cymraeg eu bod yn rhugl a 21 y cant eu bod yn siarad cryn dipyn o Gymraeg.

 

Gostyngiad 

 

Mae crynodiad uchaf y siaradwyr Cymraeg rhugl yn ardaloedd awdurdodau lleol yng ngorllewin Cymru. Fodd bynnag, mae rhai o’r gostyngiadau mwyaf yn nifer y siaradwyr Cymraeg rhugl ers 2004-06 i’w gweld yn yr ardaloedd hyn o ran y nifer sydd yn rhugl. I’r gwrthwyneb gwelwyd y cynnydd mwyaf yn nifer y siaradwyr Cymraeg rhugl ers 2004-06 yng Nghaerdydd a Rhondda Cynon Taf.

 

Mae ychydig dros hanner y siaradwyr Cymraeg yn siarad Cymraeg bob dydd; mae bron i un ymhob pump yn siarad Cymraeg bob wythnos.

 

Siaradwyr Cymraeg ifanc

 

Mae siaradwyr Cymraeg ifanc yn fwy tebygol o fod wedi dysgu siarad Cymraeg yn yr ysgol nag yn unrhyw le arall. Mae siaradwyr Cymraeg hŷn yn fwy tebygol o fod wedi dysgu’r Gymraeg gartref pan oeddent yn blant ifanc nag yn unrhyw le arall.

 

Mae pobl ifanc yn fwy tebygol o siarad Cymraeg bob amser, neu bron bob amser, yn yr ysgol nag ydynt o wneud hynny gyda’u ffrindiau neu gartref.

 

Mae ychydig dros hanner siaradwyr Cymraeg yn ceisio defnyddio’r Gymraeg, yn achlysurol man lleiaf, wrth ddelio â sefydliadau cyhoeddus.

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru