Gwaith adfer mawndiroedd Cymru yn dwyn ffrwyth

27/11/2015

Categori: Addysg, Amgylchedd, Newyddion

Mae’r gwaith i adfer mawndiroedd Cymru wedi bod yn llwyddiannus hyd yma, yn ol Grŵp Gweithredu Mawndiroedd Cymru.

 

Oherwydd difrod dros sawl blwyddyn, mae mawn Cymru yn ffynhonnell o allyriadau nwyon tŷ gwydr, sy’n rhyddhau tua 550,000 tunnell o garbon i’r atmosffer bob blwyddyn. Mae hyn tua chymaint ag allyriannau blynyddol Ynys Môn neu Dorfaen.Dyna pam fod Llywodraeth Cymru wedi gosod targed uchelgeisiol o gael holl fawndiroedd Cymru mewn rheolaeth i’w hadfer erbyn 2020.

 

Dywedodd Peter Jones, aelod Cyfoeth Naturiol Cymru o Grŵp Gweithredu Mawndiroedd Cymru: “Mae adfer mawndiroedd yn hanfodol. Pe byddai’r holl garbon mewn mewndiroedd yn cael ei ryddhau i’r atmosffer byddai hyn gywerth â bron i 15 mlynedd o gyfanswm allyriadau CO2 Cymru - neu gwerth 97 blwyddyn o allyriadau CO2 o amaethyddiaeth a defnydd tir Cymru.”

 

Mae dros 50 y cant o fawndiroedd lled-naturiol Cymru bellach yn cael eu rheoli mewn dull cynaliadwy, sy’n helpu i gaethiwo’r carbon a fyddai fel arall yn cael ei ryddhau i’r atmosffer gan gyfrannu at newid hinsawdd.

 

Un o broblemau mwyaf mawngorsydd yw bod ffosydd wedi cael eu palu ar eu traws, yn bennaf rhwng yr 1940au a’r 1980au, i’w draenio ar gyfer amaethyddiaeth a choedwigaeth. Pan fyddant yn sychu, mae mawndiroedd yn rhyddhau carbon - sydd wedi cronni ynddynt dros filoedd o flynyddoedd – i’r atmosffer.

 

Dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf, mae 750km o ffosydd wedi cael eu llenwi ar draws mawndiroedd Cymru er mwyn eu hadfer a’u hailwlychu. Ymhlith yr ardaloedd allweddol mae ucheldir y Migneint, Hiraethog, Elennydd a Berwyn a safleoedd iseldir ar Ynys Môn a Phen Llŷn, ymhlith eraill.

 

Rheoli mawndiroedd

 

Ychwanegodd Peter Jones: “Ni ellir gorbwysleisio pa mor bwysig yw rheoli mawndiroedd. Nid dim ond er mwyn storio carbon. Maent yn gartref i gyfoeth o fywyd gwyllt a phlanhigion prin – fel y gylfinir a’r cwtiad aur, a phlanhigion a phryfed prin. Maent hefyd yn helpu i storio dŵr gan leihau’r risg o lifogydd, ac yn helpu i buro ein cyflenwad dŵr.”

 

“Mae llawer o waith i’w wneud o hyd – mae dros hanner ein mawndiroedd yn dal i fod mewn cyflwr gwael ac mae llawer o waith cau ffosydd i’w wneud eto.”

 

Ar nifer o safleoedd yng Nghymru, mae’r Ganolfan ar gyfer Ecoleg a Hydroleg wedi gosod tyrrau fflwcs i fesur faint o garbon sy’n cael ei storio mewn mawn cyflwr gwael o’i gymharu â mawn mewn cyflwr da. Roedd Gwarchodfa Natur Genedlaethol Cors Erddreiniog, Ynys Môn yn un o brif safleoedd prosiect LIFE Ffeniau Ynys Môn a Llŷn Cyfoeth Naturiol . Mae bellach yn storio carbon fyddai fel arall wedi’i ryddhau i’r atmosffer.

 

Mae targed Llywodraeth Cymru i adfer mawn yn cynnwys tua thri chwarter o gyfanswm mawndiroedd Cymru. O’u hadfer yn llawn, byddai allyriadau’n lleihau o tua 168,00 tunnell bob blwyddyn.

 

Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru yn parhau i weithio ar adfer mawndiroedd pwysig, drwy ddefnyddio cytundebau rheoli gyda pherchnogion tir a gwneud ceisiadau am gyllid Ewropeaidd a chyllid arall i barhau â’r gwaith. Bydd Llywodraeth Cymru hefyd yn parhau i fuddsoddi yn y gwaith o reoli ac adfer mawndiroedd.

 

Lansiwyd Cod Mawndiroedd newydd Prydain yng Nghaeredin ar 23 Tachwedd i annog cwmnïau yn y sector preifat i fuddsoddi yn y gwaith o adfer mawndiroedd, yn seiliedig ar y gwasanaethau hanfodol maent yn eu darparu i gymdeithas, yn cynnwys cynnal bioamrywiaeth a storio carbon.

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru