Cyhoeddi cyfrol am un o heddychwyr amlycaf Cymru

16/02/2016

Categori: Gwleidyddiaeth, Llenyddiaeth, Newyddion

Bron i gan mlynedd i’r diwrnod ers y daeth consgripsiwn a gorfodaeth filwrol i rym, caiff bywyd un o heddychwyr amlycaf Cymru yn ystod yr 20fed ganrif ei gofio mewn cyfrol newydd gan wasg Y Lolfa.

Yn ‘Pilgrim of Peace’ gan Jen Llywelyn fe olrheinir hanes bywyd yr heddychwr Cymreig, George M. Ll. Davies.

 

Caiff George M. Ll. Davies ei gofio yn bennaf fel heddychwr, ond fe adlewyrchodd ei fywyd sbectrwm ehangach o ddiddordebau sy’n ei osod yng nghalon bywyd yng Nghymru yn ystod y bedwaredd ganrif a’r bymtheg ac yr ugeinfed ganrif. Bu hefyd yn weinidog anghydffurfiol yn Nhywyn ac yn aelod seneddol i Brifysgol Cymru. Fe laddodd ei hun yn ysbyty Dinbych yn 1949.

 

"Ymgorfforodd ei fywyd, ynghyd a’i berthynas gymhleth ef gyda chrefydd a gwleidyddiaeth bleidiol, ansicrwydd yn ogystal â chysondeb.’ meddai’r athro Paul O’Leary o Brifysgol Aberystwyth. ‘Roedd yn ffigwr cymhleth, ac mae ei fywyd yn datgelu llawer am heriau ei gyfnod"

 

Dyma’r gwaith cyntaf ar George M Ll Davies yn y Saesneg. Ysgrifennodd yr awdur Jen Llewelyn ei doethuriaeth ar George M LL Davies gyda anogaeth ac ymchwil gan ei deulu yn ogystal a pobl oedd wedi nabod a gweithio gyda George. Llwyddodd hi i gynnwys hefyd lythyrau na’i gwelwyd o’r blaen gan Leslie, gwraig George.

 

"Roedd gan George gysylltiadau ledled Cymru ac roedd gan Cymru le pwysig iawn yn ei galon. Bu’n Gymro Cymraeg ar hyd ei oes, bu’n siarad mewn protest yn erbyn yr Ysgol Fomio ym Mhenyberth yn 1936, ac roedd yn gynyddol anhapus gyda’r modd yr oedd Cymru yn cael ei thrin’ meddai Jen, sydd yn byw yn Nhrisant yng Ngheredigion."

 

"Bob tro y caiff George M. Ll. Davies ei drafod yng Nghymru, caiff ei ddisgrifio fel ‘sant’." eglurodd Jen. "Nid fy nymuniad i yw tanseilio hynny. Mae gennyf barch ac edmygedd enfawr tuag ato. Ond wrth ddod i’w adnabod, gwelwn bod y ‘sant’ hwn hefyd yn ddyn, yn fod dynol, ac mewn sawl ffordd yn ddiffygiol hefyd."

 

Bydd Pilgrim of Peace yn cael ei lansio yn Y Drwm yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru am 6.30 yh ar yr 2il o Fawrth – can mlynedd union ers i’r ddeddf o orofdaeth filwrol ddod i rym.

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru