Diswyddo'r Arglwydd Elis-Thomas

13/03/2014

Categori: Gwleidyddiaeth, Newyddion

Roedd Dafydd Elis-Thomas wedi beirniadu ymosodiad Plaid Cymru ar UKIP yng nghynadledd wanwyn y blaid

Mae'r Arglwydd Dafydd Elis-Thomas wedi cael ei ddiswyddo fel llefarydd trafnidaeth Plaid Cymru ac fel Cadeirydd Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd y Cynulliad.

 

Mae'r cyhoeddiad gan Blaid Cymru yn dilyn sylwadau Mr Elis-Thomas ar y penwythnos bod ymosodiad Plaid ar UKIP yn "arwynebol".

 

Eisoes mae Mr Elis-Thomas wedi awgrymu y gallai herio'r penderfyniad i'w ddisodli fel cadeirydd y pwyllgor Cynulliad.

 

Daeth y cyhoeddiad mewn datganiad gan arweinydd Plaid Cymru, Leanne Wood:

 

"Roedd Plaid Cymru wedi ceisio tynnu sylw, dros y penwythnos, at y peryglon oedd yn wynebu Cymru gan UKIP, gan ein bod yn credu yn sylfaenol ac yn ddiffuant nad yw eu gwleidyddiaeth a'u polisïau er y budd gorau i bobl ein cymunedau.

 

"Fe benderfynodd Dafydd Elis-Thomas i wrthwynebu'r safiad hwn yn gyhoeddus heb godi unrhyw bryderon ymlaen llaw.

 

"Mae pobl Cymru, ac aelodau Plaid Cymru, yn disgwyl ac yn haeddu plaid genedlaethol sy'n unedig wrth ymateb i'r heriau sy'n wynebu ein gwlad; ar swyddi, yr economi, ac fe fyddwn yn parhau i roi Cymru'n gyntaf."

 

Alun Ffred Jones fydd Cadeirydd Pwyllgor Amgylchedd y Cynulliad o hyn ymlaen.

 

Ychwanegodd Ms Wood am Mr Jones: "Mae'n gyn Weinidog Llywodraeth Cymru, yn gydweithiwr profiadol ac uchel ei barch sydd wedi cymryd diddordeb mawr yn adnoddau naturiol ein cenedl ac yn sicrhau dyfodol cynaliadwy a ffynniannus i Gymru.

 

"Dwi'n hyderus y bydd cyn aelodau Cynulliad yn cytuno y bydd yn gaffaeliad i'r pwyllgor fel cadeirydd."

 

Rhun ap Iorwerth, aelod cynulliad Ynys Môn, fydd llefarydd y blaid ar drafnidiaeth.

 

Ymosodiad ar UKIP yn "arwynebol"

 

Roedd Ms Wood yn ei haraith yng nghynhadledd y blaid wedi dweud y byddai Cymru'n wynebu dewis yn yr etholiad rhwng "ffobia gwrth Ewropeaidd" neu "Gymru lewyrchus, rydd o fewn yr Undeb Ewropeaidd".

 

Roedd hefyd wedi herio UKIP trwy ddweud bod pleidlais i UKIP "yn bleidlais yn erbyn Cymru. Ni allwn ac ni fyddwn yn gadael i'w gwleidyddiaeth hyll ein rhannu ni ym mis Mai".

 

Roedd cyn arweinydd Plaid Cymru, yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas, wedi beirniadu Ms Wood am ei hymosodiad ar UKIP.

 

Dywedodd: "Mae'n arwynebol ac mae'n tybio bod gennym ryw fath o ragoriaeth ein bod yn penderfynu pwy sy'n Gymry.

 

"Mae plaid sy'n cael pleidleisiau gan ddinasyddion cyffredin yng Nghymru yn un sy'n rhaid ei chymryd o ddifrif".

 

Ychwanegodd bod UKIP "yn amlwg yn cynrychioli safbwynt yng Nghymru."

 

Herio penderfyniad

 

Mae'r Arglwydd Elis-Thomas - cyn arweinydd Plaid Cymru - wedi dweud wrth BBC Cymru y gallai herio'r penderfyniad i'w ddiswyddo fel cadeirydd un o bwyllgorau'r Cynulliad.

 

Dywedodd bod y system bresennol lle mae cadeiryddion pwyllgorau'n cael eu henwebu gan y pleidiau gwleidyddol yn tanseilio annibyniaeth y system bwyllgorau.

 

CEFNDIR GAN OLYGYDD MATERION CYMREIG BBC CYMRU, VAUGHAN RODERICK

 

Mae ffynonellau o fewn Plaid Cymru wedi awgrymu bod y penderfyniad yn erbyn Dafydd Elis-Thomas wedi cael ei wneud yn dilyn nifer o gwynion am ei ymddygiad gan aelodau o'r blaid

 

Dywedodd y ffynonellau bod Mr Elis-Thomas wedi bod mewn cyfarfodydd lle cafodd strategaeth y blaid ei thrafod ac nad oedd wedi lleisio gwrthwynebiad, a bod ei ddefnydd o'r gair "arwynebol" yn arbennig o atgas.

 

Mae'r Arglwydd Elis-Thomas eisoes wedi cael ei ddewis fel ymgeisydd Plaid Cymru yn Nwyfor Meirionnydd yn Etholiad y Cynulliad yn 2016, ac nid yw penderfyniad y blaid yn effeithio ar hynny.

 

Mae cadeiryddion pwyllgorau yn y Cynulliad yn derbyn cyflog blynyddol ychwanegol o £12,240.



Ffynhonnell: BBC Cymru Wales

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch post@lleol.net