Dadansoddiad o’r farchnad gig yng Nghymru yn dangos tueddiadau cymhleth

09/07/2019

Categori: Amaethyddiaeth, Arian a Busnes, Bwyd, Newyddion

Mae dadansoddiad o brisiau'r farchnad ar gyfer cig oen, cig eidion a phorc yng Nghymru gan Hybu Cig Cymru, yn awgrymu bod ffactorau lleol a byd-eang yn cael dylanwad sylweddol a chymhleth yn 2019.

Mae prisiau gwartheg wedi gostwng yn sylweddol is na'r lefelau diweddar ym mhob categori, gan gynnwys bustych, heffrod a gwartheg dethol. Fodd bynnag, mae'n ymddangos nad un ffactor yn unig sy'n gyfrifol, ond amrywiaeth o faterion sy'n effeithio ar y cyflenwad a'r galw. Ers dechrau'r flwyddyn mae cynnyrch cig eidion y DG wedi cynyddu 2% yn ôl cyfaint, er bod y galw amdano yn y gwledydd cartref yn araf, yn rhannol oherwydd tywydd gwael ar ddechrau tymor barbeciw'r haf a llai o hyder gan ddefnyddwyr - fel yr adroddwyd gan Fanc Lloegr.

 

Ffactor arall sy’n gyfrifol am bris isel cig eidion yw'r ansicrwydd yn sgil y cynnwrf gwleidyddol presennol. Mae adroddiadau'n awgrymu bod busnesau wedi bod yn ystyried cynlluniau wrth gefn ar gyfer gwahanol rannau o’r gadwyn gyflenwi pe ceid Brexit heb gytundeb, a bydd hyn yn dal i’w gwneud yn anodd iawn i ragweld yr hyn a allai ddigwydd yn 2019.

 

Fodd bynnag, mae prisiau ŵyn, sef tua £2 y kilo (pwysau byw), yn normal o'u cymharu â'r cyfartaledd pum-mlynedd ar gyfer mis Gorffennaf. Yn wahanol i 2018, pan arweiniodd tywydd gwael y gwanwyn at lai o gyflenwad, mae mwy o ŵyn tymor newydd wedi dod yn gynharach i'r farchnad eleni. Cafodd yr ansicrwydd ynghylch yr allforion sy'n gysylltiedig â Brexit ei gydbwyso gan alw da ar y farchnad gartref ddiwedd y gwanwyn.

 

Mae prisiau moch yn dal i godi, er bod mwy yn dod ar y farchnad yn y DG am fod llai o gynnyrch yn Asia. “Eleni, mae’n anos nag erioed i ffermwyr a'r diwydiant ehangach allu rhagweld â sicrwydd sut y gall prisiau amrywio,” meddai Glesni Phillips, Dadansoddydd Data HCC. “Mae’r galw ar farchnad y DG – yn araf ar gyfer cig eidion ond yn gymharol fywiog ar gyfer cig oen o'i gymharu â'r blynyddoedd diwethaf - yn ffactor, ynghyd â’r cynnydd yn y cig oen, cig eidion a phorc sy’n cael eu cynhyrchu.

 

Ffactorau byd-eang a brexit

 

Ychwanegodd Glesni: “Mae yna gymhlethdodau, fodd bynnag, sy'n anodd eu nodi ag unrhyw sicrwydd yn y data, a bydd llawer ohonynt yn cael eu hachosi gan y paratoadau ar gyfer Brexit. Bydd ffactorau byd-eang hefyd yn chwarae rhan. Mae’r rhain yn cynnwys y sefyllfa bresennol o ran Clefyd y Moch yn Tsieina a'i effaith ar y galw byd-eang am borc a phroteinau eraill.

 

“Er y gall rhai o'r ffactorau hyn fod y tu hwnt i’n rheolaeth, mae gwir angen adennill hyder ymhlith defnyddwyr a chynhyrchwyr. Ni all hyn ddechrau cyn cael rhywfaint o sicrwydd ynghylch masnachu yn y dyfodol.”