Cyhoeddi rhestr fer o chwech artist ar gyfer gwobr Artes Mundi 9

26/09/2019

Categori: Addysg, Celfyddydau, Hamdden, Newyddion

Fe gafodd rhestr fer gwobr rhyngwladol yr Artes Mundi ei chyhoeddi ddoe ble y daeth chwe artist rhyngwladol blaenllaw i’r brig.

Ar gyfer y nawfed rhifyn o’r wobr eilflwydd: cyhoeddwyd fod Firelei Báez (Y Weriniaeth Ddominicaidd), Dineo Seshee Bopape (De Affrica), Meiro Koizumi (Japan), Beatriz Santiago Muñoz (Puerto Rico), Prabhakar Pachpute (India) a Carrie Mae Weems (UDA) ar y rhestr fer. 

 

Cyhoeddir enillydd gwobr nodedig Artes Mundi, sydd â’i chartref yng Nghaerdydd, ym mis Ionawr 2021 yn ystod arddangosfa sy’n para pedwar mis o fis Hydref 2020 tan fis Chwefror 2021 yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

 

Fel beirniad pwysig ym maes cyfnewid diwylliannol rhwng Prydain a chymunedau rhyngwladol, mae Artes Mundi yn ceisio dwyn at ei gilydd arddangosfa eilflwydd sylweddol o gelfyddyd gyfoes ryngwladol gan rai o leisiau artistig mwyaf perthnasol yr oes. O hyd dyma wobr celfyddyd gyfoes fwyaf y DU gyda £40,000 i’w ennill ac yn 2019 Nigel Prince (a fu gynt yn gyfarwyddwr yr Oriel Celfyddyd Gyfoes yn Vancouver ac yn guradur Ikon Birmingham) sy’n cymryd y llyw fel cyfarwyddwr newydd y sefydliad gwych hwn.

 

Yn ôl Nigel Prince, cyfarwyddwr newydd Artes Mundi: Rydyn ni wrth ein boddau’n cyhoeddi’r rhestr fer o artistiaid a ddetholwyd ar gyfer Artes Mundi 9 sydd, fel unigolion, yn cynhyrchu’r fath gyrff o waith gafaelgar ac arbennig. Wrth ein hysgogi i fyfyrio’n feirniadol ar beth mae’n ei olygu i fodoli yn y byd hwn yn ei holl gymhlethdod, mae eu gwaith yn siarad ac yn ymgysylltu â rhai o faterion mwyaf argyfyngus ein hoes.

 

Mae gwaith gweledol drawiadol Firelei Báez yn canolbwyntio ar naratifau alltudiaeth eang, gan ymdrin â chwestiynau ynghylch materion megis ymfudo, hunaniaeth merched a phosibiliadau i’r dyfodol. Mae ei gwaith yn herio stereoteipiau ethnig sy’n rhagosodedig yn ddiwylliannol ac, yn aml yn cynnwys protagonyddion benywaidd cryfion, mae ei phaentiadau lliwgar a llawen yn cyfuno ciwiau symbolaidd sy’n ymestyn o decstilau a gorchuddion waliau cyfoethog sydd â motiffau blodeuol o’r cyfnod trefedigaethol i batrymau caligraffig, gweadau gwallt, penwisgoedd pluog a gemwaith gleiniog. Yn 2017, roedd ar y rhestr fer ar gyfer Gwobr Gelfyddyd Cenhedlaeth y Dyfodol Sefydliad Celfyddyd Pinchuk, bu’n arddangos yn 57fed Biennale Fenis ac yn 2019, derbyniodd Gymrodoriaeth Gelfyddydau Soros.

 

Atgofion personol a thorfol

 

Mae gwaith helaeth Dineo Seshee Bopape yn mynd i’r afael â phynciau fel rhywedd, gwleidyddiaeth, hil, seicoleg a rhywioldeb yr ymdrinnir â hwy drwy atgofion personol a thorfol. Mae’n defnyddio amrywiaeth eang o ddeunyddiau cyffredin fel pridd, briciau a choed gyda sain a delweddau archifol yn ogystal â systemau naturiol a thechnolegol, i ddatblygu gosodweithiau mawr grymus sy’n dwyn at ei gilydd y nefolaidd a’r daearol, y corfforol a’r metaffisegol. Mae gwaith Bopape wedi’i arddangos yn rhyngwladol yn rhai o sioeau eilflwydd pwysicaf y byd gan gynnwys 12fed Biennale Lyon a 10fed Biennale Berlin yn 2018.

 

Ffiniau

 

Mae fideos a pherfformiadau Meiro Koizumi wedi ennyn sylw’n fyd-eang am eu hymchwiliad i’r ffiniau rhwng y preifat a’r cyhoeddus, maes sydd â phwysigrwydd penodol i’w dreftadaeth ddiwylliannol Japaneaidd. Gan ddechrau’n aml yn gydgordiol, yn raddol mae’n cynyddu’r tyndra gan drin a thrafod y sefyllfa o’r doniol i’r poenus. Mae ei berfformiadau’n canolbwyntio ar yr ennyd pan fydd sefyllfa’n mynd allan o reolaeth gan ei chwyddo, fel ei waith yn 2018, Battlelands, lle mae Koizumi yn ymchwilio i ddimensiwn seicolegol trais rhyfel drwy berfformiadau gan bum cyn-filwr Americanaidd a fu mewn rhyfeloedd yn Irac ac Affganistan. Yn 2018 cafodd ei gynnwys yn rhaglen breswyliadau nodedig Art Scope Mercedes Benz i artistiaid.

 

Ffilmiau wedi’u gwreiddio ym Muerto Rico a’r Caribî

 

Mae Beatriz Santiago Muñoz yn fwyaf adnabyddus am ei ffilmiau sydd wedi’u gwreiddio mewn cyfnodau hir o arsylwi ac ymchwilio i amodau cymdeithasol a gwleidyddol ei mamwlad, Puerto Rico a’r Caribî. Mae ei threftadaeth ddiwylliannol yn chwarae rhan hanfodol yn ei gwaith sy’n canolbwyntio ar ailddatblygu a boneddigeiddio tirwedd Puerto Rico a’u heffaith ar gymunedau lleol. Derbyniodd Santiago Muñoz Wobr Celfyddyd Weledol Creative Capital (2015) a Gwobr Sefydliad Louis Comfort Tiffany (2017).

 

Dinas yr aur du

 

Dylanwad cryf ar weithiau Prabhakar Pachpute yw amodau gwaith, cloddio di-baid, datblygu cymdeithasol anghyfartal a gwleidyddiaeth y tir yn ei dalaith frodorol Chandrapur yn India, a adwaenir fel ‘dinas yr aur du’. Mae gan ei arluniadau hynod fanwl, animeiddiadau a’i ddefnydd o siarcol gysylltiad uniongyrchol â’i destun ac, ac yntau’n fab i löwr, â’i wreiddiau teuluol. Gan ddefnyddio cyfuniadau cymysgryw swrrealaidd o ffigyrau a pheiriannau i sylwebu ar faterion sy’n ymwneud â llafur, mae Pachpute yn arlunio’n syth ar waliau er mwyn creu gosodweithiau murol ysblennydd sy’n ymchwilio i gymysgedd cymhleth o drawsnewidiadau hanesyddol ar lwyfan economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol.

 

Profiad du Americanaidd

 

Carrie Mae Weems yw un o artistiaid Americanaidd mwyaf dylanwadol yr 21ain ganrif gyda’i gwaith arobryn yn ymchwilio i berthnasoedd teuluol, hunaniaeth ddiwylliannol, rhywiaeth, dosbarth, systemau gwleidyddol a chanlyniadau grym ers dros ddeng mlynedd ar hugain. Drwy ei gwaith, mae’n troi’r sbotolau ar y profiad du Americanaidd cymhleth ac amlweddog gan gwestiynu hiliaeth fewnoledig ei mamwlad. Mae ei chorff gwaith cymhleth sydd wedi ennill aml i wobr iddi yn defnyddio ffotograffau, testun, defnydd, sain, delweddau digidol, gosodwaith a fideo. Yn 2013, derbyniodd Weems grant “Athrylith” MacArthur yn ogystal â Gwobr Cyflawniad Oes Sefydliad y Glymblaid Ddu Gyngresol.

 

Mae panel detholwyr Artes Mundi 9 yn cynnwys Cosmin Costinas, Cyfarwyddwr Gweithredol a Churadur Para Site, Hong Kong, a Chyfarwyddwr Artistig Triennale Kathmandu 2020; Elvira Dyangani-Ose, Cyfarwyddwr oriel The Showroom yn Llundain; a Rachel Kent, Prif Guradur Amgueddfa Gelf Cyfoes, Sydney, Awstralia.

 

Chwe artist rhagorol

 

Medden nhw: Mae gweithio gydag Artes Mundi a’n gilydd fel detholwyr wedi bod yn broses hynod o gyd weithredol a boddhaol. Mae wedi datblygu dros gyfnod o fisoedd, o restr hir I ddechrau hyd at restr fer, ac yna at ddetholiad terfynol o chwe artist rhagorol a bob un ohonynt yn dod â rhywbeth unigryw i’r prosiect.

 

Gan gynnwys paentio a lluniadu, gwneud gwrthrychau, ffilm a fideo, mae eu harfer yn cyd-fynd â chyd-destun yr amgueddfa a thu hwnt; mae rhai yn trawsnewid gofod cyhoeddus ac eraill yn byw fel iteriadau dros dro. Wrth weithio yn erbyn y syniad o ganolbwynt, maent yn adlewyrchu naratifau byd-eang mewn ffyrdd sydd yn gyffrous a meddylgar ill dau. Mae gweithiau’r artistiaid hyn yn myfyrio mewn modd grymus ar y pwerau sy’n llunio ein byd - ac yn cw mpasu themâu o hunaniaeth ac adroddiad, strwythurau cymdeithasol a chof cyfunol, a diwydiant ac argyfwng ecolegol.