Agor y bleidlais i bobl 16 oed gam yn nes yng Nghymru

18/11/2019

Categori: Addysg, Gwleidyddiaeth, Newyddion

Cafodd mesur Llywodraeth Leol ac Etholiadau Cymru ei gyflwyno gerbron y Cynulliad heddiw gyda'r cynigion i newid y gwaith i'w gwneud yn bosibl i bobl ifanc 16 a 17 oed bleidleisio yn etholiadau cynghorau lleol yn rhan o'r newid mwyaf yn system etholiadol Cymru ers 50 o flynyddoedd - pan gafodd yr oedran pleidleisio ei ostwng i 18 yn ystod y 1970au.

Bydd y mesur hefyd yn grymuso 22 prif gyngor Cymru, gan roi iddynt yr arfau a'r pwerau y maent wedi gofyn amdanynt i fod yn uchelgeisiol ac yn greadigol, ac i weithio'n hyblyg i ddarparu gwasanaethau gwell i bobl yng Nghymru. 
Bydd y Bil hefyd yn cefnogi cynghorau i gydweithio ar draws ffiniau daearyddol a gweinyddol, gan gadw atebolrwydd â phobl leol.

 

A hithau'n cyflwyno'r Bil, dywedodd y Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol, Julie James: "Rwy'n credu mewn llywodraeth leol gref. Rydyn ni am iddi ffynnu, ac i bobl Cymru deimlo eu bod yn cael eu cynrychioli a'u cefnogi'n dda gan wasanaethau cyhoeddus modern, ac rydyn ni am i'r berthynas rhwng llywodraeth leol a Llywodraeth Cymru fod yn aeddfed a chanolbwyntio ar ein hagenda gyffredin -  sef darparu gwasanaethau cyhoeddus gwell i bawb, gan helpu pobl y mae arnynt angen cymorth, pan fo'i angen fwyaf."

 

Technoleg yn newid

 

"Mae'r Bil yn cael ei gyflwyno ar adeg o gyni parhaus, pan fo gwahanol fathau o berthynas a thechnoleg yn newid y ffordd y mae gwasanaethau cyhoeddus yn ymwneud â'i gilydd ac â'r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu."  

"Felly, ugain mlynedd ar ôl datganoli, mae hwn yn Fil Llywodraeth Leol o bwys sy'n adlewyrchu hynt datganoli ac fe fydd yn darparu pecyn o ddiwygiadau pwysig, gan gynnwys diwygio etholiadau llywodraeth leol. 
Mae'n anelu at roi ffyrdd newydd i lywodraeth leol o gefnogi a gwasanaethu eu cymunedau ar yr adeg heriol hon, wrth ailfywiogi democratiaeth leol yma yng Nghymru." 

 

Ymhlith y cyngion eraill yw cyflwyno pwerau i ganiatáu i bob cyngor penderfynu drosto'i hun pa system bleidleisio i'w defnyddio – Y Cyntaf i'r Felin  neu Bleidlais Sengl Drosglwyddadwy (STV); bernir bod STV yn system o ‘gynrychiolaeth gyfrannol