Cyfrol newydd yn dadansoddi geirfa'r bardd Dafydd ap Gwilym

19/05/2020

Categori: Addysg, Iaith, Llenyddiaeth, Newyddion

Mae cyfrol newydd sydd ar fin cael ei chyhoeddi gan Wasg Brifysgol Cymru sy'n astudiaeth o eirfa hynod a chyfoethog y bardd o'r oesoedd canol cynnar, Dafydd ap Gwilym.

Mae’r llyfr yn dangos sut y creodd Dafydd ei farddoniaeth amlweddog trwy gyfuno ieithwedd hen a newydd, llenyddol a llafar, brodorol ac estron.

 

Trafodir y geiriaua gofnodwyd am y tro olaf yn ei waith, a’r nifer fawr a welir am y tro cyntaf, y benthyciadauo ieithoedd eraill, ei ddulliau o ffurfio geiriau cyfansawdd, a geirfa arbenigol amryw feysyddfel crefydd, y gyfraith, masnach a’r meddwl dynol. Mae’n cynnig ffyrdd newydd owerthfawrogi cerddi Dafydd ap Gwilym trwy drafod ystyron a naws geiriau’n fanwl. 

 

Deall datblygiad yr iaith

 

Mae llawer o’r geiriau a drafodir yn y llyfr yn gyffredin hyd heddiw, ac mae’r dadansoddiadau’n gymorth i ddeall datblygiad yr iaith a’r modd y mae geiriau’n cael eu ffurfio. Bydd y gyfrolfelly yn apelio i’r darllenydd cyffredin, llengar sy’n hoff o farddoniaeth, yn ogystal â myfyrwyrac academyddion Cymraeg.

 

Yr Athro Dafydd Johnston yw Cyfarwyddwr Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a CheltaiddPrifysgol Cymru.