Edrych yn ôl ar 2014

01/01/2015

Categori: Chwaraeon, Iaith, Llenyddiaeth

Band Stand Enwog Aberystwyth yn dilyn y stormydd

Dyma flwyddyn y stormydd, a blwyddyn ble y profodd Gymru un o'r gemau cymanwlad mwyaf llwyddiannus erioed, tra pleidleisiodd pobl yr Alban yn erbyn annibyniaeth ac fe gollwyd un o gewri'r genedl.

 

Dechreuodd 2014 gydag un o'r stormydd gwaethaf erioed, ac fe brofodd Aberystwyth donnau anferth yn taro'r prom, gan achosi dinistr sylweddol. Profodd y tonnau yn drech â'r band stand enwog a gafodd ei ddinistrio'n llwyr. Yn ôl ystadegau’r Swyddfa Dywydd, dyma oedd y gaeaf gwlypaf yng Nghymru ers bron i 250 mlynedd.

 

Cafodd tîm rygbi Cymru bencampwriaeth Chwe Gwlad siomedig ble y daethant yn drydydd, gyda buddugoliaethau yn erbyn Ffrainc, yr Alban a'r Eidal ond colli yn erbyn yr hen elyn Lloegr. 

 

Ym mis Gorffennaf, bu farw un o fawrion y genedl, Gerallt Lloyd Owen yn 69 mlwydd oed. Dyma fardd sy'n cael ei gymharu gyda chewri eraill ym maes llenyddiaeth Gymraeg fel TH Parry Williams, WJ Gruffydd a Waldo Williams. Fe ysgrifennodd gampweithiau fel Cilmeri a Fy Ngwlad sy'n cael eu hystyried ymhlith y cerddi gorau yn y Gymraeg.


Roedd yr Eisteddfod eleni yn nhref y sosban Llanelli. Ymhlith uchafbwyntiau'r brifwyl oedd cadeirio Ceri Wyn Jones am ei awdl Lloches, a choroni Guto Dafydd yn brifardd gyda chyfres o gerddi ar y thema 'Tyfu'.

 

Cynhaliwyd Gemau'r Gymanwlad yn ninas Glasgow eleni ble y llwyddodd Cymru i ennill 36 o fedalau, gan sicrhau mai dyma oedd y gemau mwyaf llwyddiannus erioed. Cafwyd pum medal aur, gyda'r gymnastwraig Francesca Jones, y seiclwr llwyddiannus Geraint Thomas, Natalie Powell yn y jiwdo; Jazz Carlin  a Georgia Davies y nofwyr i gyd yn cipio medalau aur.

 

Ym mis Medi, aeth pobl yr Alban i'r bythau pleidleisio i benderfynu tynged y wlad, gyda'r dewis o annibyniaeth neu barhau yn rhan o Brydain.  Roedd y polau piniwn yn awgrymu fod y canlyniad yn debygol o fod yn agos,  a chyda rhai dyddiau i fynd cyn y bleidlais, fe addawodd y pleidiau Prydeinig ddatganoli pellach i'r Alban pe baent yn gwrthod annibyniaeth.  Fe bleidleisiodd yr Alban  o blaid parhau o fewn y Deyrnas Unedig, gyda 55.30% yn pleidleisio yn erbyn annibyniaeth a 44.70% yn pleidleisio o blaid. O ganlyniad i'r refferendwm, cynyddodd cefnogaeth i'r SNP yn aruthrol, gyda chwymp enfawr yng nghefnogaeth y Blaid Lafur, sy'n awgrymu y bydd yr etholiad cyffredinol yn 2015 yn ddiddorol tu hwnt, gyda senedd grôg ar y gorwel.   Bydd yna oblygiadau yn sicr i Gymru o ran datganoli yn y flwyddyn i ddod wrth i ddatganoli barhau i hawlio'r sylw.

 

Blwyddyn lwyddiannus i dwristiaeth

 

Bu 2014 yn flwyddyn lwyddiannus tu hwnt i dwristiaeth gyda 82% o gwmnïau yn y sector dwristiaeth yn adrodd cynnydd yn ystod tymor yr haf eleni o'i gymharu gyda haf 2013. Ac wrth gwrs, dyma flwyddyn i gofio'r bardd Dylan Thomas ble roedd pobl yn chwilio am unrhyw ffordd bosib i gysylltu ei hunain gyda bywyd y bardd o Abertawe!

 

 Bale yn rhagori

 

Cafodd Gareth Bale hefyd flwyddyn dda, wrth iddo sgorio ymhob rownd derfynol gyda Real Madrid yn y Copa Del Rey, yng nghynghrair Pencampwyr Ewrop, a chwpan clybiau'r byd. Dechreuodd tîm pêl-droed Cymru yn hyderus yn ei grŵp rhagbrofol ar gyfer Pencampwriaethau Ewrop yn Ffrainc yn 2016 gyda dwy fuddugoliaeth yn erbyn Andorra a Chyprus a dwy gêm gyfartal yn erbyn Gwlad Belg a Bosnia.

 

Ynghanol mis Rhagfyr, daeth y newyddion trist am farwolaeth y cerddor a'r ysgrifennwr Alun Sbardun Huws. Dyn fydd yn cael ei gofio am ei ganeuon cofiadwy Abar Stalwm a Tref Porthmadog. Bydd colled ar ei ôl.

 

 

2014 - Gwefan Lleol.cymru mewn 2.014 o funudau

 

Dyma sioe sleidiau 2.014 munud o hyd sy’n cynnwys rhai o’r 1269 o ddelweddau a ddefnyddiwyd ar wefan Lleol.cymru yn ystod 2014. Diolch i Tebot Piws am yr hawl i ddefnyddio'r gerddoriaeth. Mwynhewch!

 

  

Blwyddyn Newydd Dda 2015