herio penderfyniad dros y mesur cynllunio yn y llys

28/01/2015

Categori: Gwleidyddiaeth, Iaith, Newyddion

Cymdeithas yr Iaith: Gweinidogion wedi anwybyddu cyngor Meri Huws

Cyhoeddodd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg y byddent yn dechrau ymgyrch codi arian, gyda’r bwriad o herio penderfyniad gweinidogion llywodraeth Cymru dros y ddeddfwriaeth gynllunio yn y llys.  

 

Mae Mesur y Gymraeg 2011 yn datgan bod rhaid i'r Llywodraeth gymryd 'sylw dyladwy' o gyngor ysgrifenedig Comisiynydd y Gymraeg. Mae Meri Huws, Comisiynydd y Gymraeg, wedi ysgrifennu ddwywaith at y Llywodraeth gyda chyngor ynglŷn â'r Bil Cynllunio, gan dynnu sylw at wendidau ac anghysonderau'r drefn bresennol o ran yr iaith, ac yn argymell gwelliannau penodol i'r Bil.  

 

Yn ôl Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, gwnaethpwyd addewid gan y Prif Weinidog, Carwyn Jones, mewn dogfen polisi a gyhoeddwyd fis Mehefin, i ystyried 'pob cam ymarferol ar gyfer atgyfnerthu’r Gymraeg o fewn y system gynllunio'. Ond, doedd y Bil Cynllunio, a gyhoeddwyd fis Hydref y llynedd, ddim yn adlewyrchu cyngor y Comisiynydd: doedd dim sôn am y cyngor yn nogfennau'r Bil. 

 

O ganlyniad, mae Cymdeithas yr Iaith wedi derbyn cyngor gan brif gwnsler sy'n awgrymu bod achos cryf yn erbyn y Llywodraeth os nad yw'n cyflwyno newidiadau digonol i'r Bil yn ystod yr wythnosau nesaf.  

 

Fel yr eglurodd Jamie Bevan ar ran Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, "Rydym wedi cymryd cyngor cyfreithiol gan arbenigwr ar y materion hyn, ac wedi pwyllo cyn ystyried y cam nesaf. Er mwyn bod yn barod ar gyfer cyflwyno cais i'r llys, mae'n rhaid i ni ddechrau codi arian, gan fod y goblygiadau cost yn uchel. Mae'r Llywodraeth wedi cael sawl cyfle i wrando ar gyngor arbenigol y Comisiynydd a'i weithredu, ond rydyn ni eto i weld y Llywodraeth yn gweithredu." 

 

Mae’r Gymdeithas yn honni fod pennaeth adran gynllunio'r Llywodraeth Neil Hemmington wedi dweud mewn cyfarfod gyda hwy, nad oedd yn ymwybodol o nodyn cynghorol gan y Comisiynydd at y Prif Weinidog.  

 

Daw'r datblygiad hwn yn dilyn cyhoeddi llythyr agored gan draean o arweinwyr cyngor sir Cymru yn galw am newidiadau sylweddol i'r Bil oherwydd ei effaith ar yr iaith ac ar ddemocratiaeth leol. Disgwylir i Aelodau Cynulliad gyhoeddi adroddiad ar gynnwys y Bil Cynllunio ar ddiwedd yr wythnos.  

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.net