Dyddiau Olaf Owain Glyndŵr

10/09/2015

Categori: Llenyddiaeth, Newyddion

Ar Ddydd Owain Glyndŵr eleni, bydd Gwasg Y Lolfa’n lansio cyfrol arbennig i nodi chwe chanmlwyddiant marwolaeth un o’n harwyr cenedlaethol mwyaf.

 

Mae hanes blynyddoedd olaf Owain Glyndŵr yn un o ddirgelion mwyaf hanes Cymru. Yn Dyddiau Olaf Owain Glyndŵr mae Gruffydd Aled Williams yn archwilio’r traddodiadau ynghylch ymhle y bu Owain farw. Ymhlith y lleoliadau sy’n cael eu trafod y mae rhai a ddatgelwyd yn sgil ymchwil newydd a chyffrous yr awdur mewn llawysgrifau a dogfennau, lleoliadau a all fod yn arwyddocaol ond na chawsant eu trafod mewn print erioed o’r blaen. I ategu’r testun ac i gynorthwyo i ddod â’r lleoliadau posibl a drafodir yn y gyfrol yn fyw, ceir drwyddi draw luniau lliw trawiadol gan y ffotograffydd nodedig Iestyn Hughes.

 

Yn ôl Gruffydd Aled Williams, ‘Ni wyddom ymhle y bu Owain farw, ond ceir traddodiadau – y gellir olrhain yr hynaf ohonynt mor bell yn ôl â’r unfed ganrif ar bymtheg – sy’n cysylltu ei farwolaeth ag amryw o fannau yn Swydd Henffordd lle’r oedd rhai o’i ferched yn byw ac yng Nghymru."

 

Mae Gruffydd Aled Williams yn edrych ar y traddodiadau mewn perthynas a’r dystiolaeth hanesyddol, fel yr eglurodd, ‘Yn y gyfrol archwilir y traddodiadau hyn gan bwyso a mesur yng ngoleuni tystiolaeth hanesyddol pa mor debygol ydynt gan drafod, yn ogleisiol ar brydiau, rai mannau annhebygol ac anghredadwy a gynigiwyd o bryd i’w gilydd. Er bod haneswyr, hynafiaethwyr a rhamantwyr wedi trafod nifer o’r traddodiadau o bryd i’w gilydd ni chafwyd yr un ymdriniaeth estynedig a thrylwyr â’r pwnc cyn hyn."

 

Diddordeb yn ei fro

 

Man cychwyn diddordeb Gruffydd Aled Williams yn y pwnc oedd ei fagu yng Nglyndyfrdwy, sef y fro a roddodd ei enw i Owain Glyndŵr. Yn ystod ei yrfa broffesiynol ei brif faes ymchwil fu canu beirdd yr uchelwyr, a chyhoeddodd nifer o ysgrifau ar y farddoniaeth a gyfansoddwyd i Lyndŵr a’i chefndir hanesyddol. Estyniad o’r diddordeb hwn yw’r gyfrol, er mai astudiaeth hanesyddol yn hytrach na llenyddol ydyw yn bennaf.

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru