Dyfodol gwirfoddoli mewn chwaraeon yng Nghymru, gan James Owens

08/12/2014

Categori: Chwaraeon, Newyddion

Gwirfoddoli mewn chwaraeon

Mae James Owens yng ngofal datblygiad strategol y gweithlu hyfforddi a gwirfoddoli yn ei waith gyda Chwaraeon Cymru ac mae newydd gael ei benodi’n aelod o Grŵp Cynghori Chwaraeon Cymru. Felly, mae mewn sefyllfa dda i gyflwyno darlun o’r camau nesaf tuag at wirfoddoli delfrydol.              

 

Yma, mae’n cyflwyno ei farn ar y camau allweddol nesaf ar gyfer chwaraeon yng Nghymru.

 

Os oes un peth yn sicr am wirfoddoli mewn chwaraeon yng Nghymru, mae’n ffaith na fyddwn ni mewn gwirionedd yn genedl flaengar ar lwyfan y byd nes bydd pawb yn ysgwyddo cyfrifoldeb am eu rôl mewn gwneud hynny’n llwyddiant.

 

Rydyn ni wedi datblygu cymaint. Mae canran y gwirfoddolwyr yng Nghymru wedi dyblu o 5% yn 2008/09 i 10% yn 2012. Mae hynny’n tua 125,000 yn rhagor o bobl sy’n ymwneud â hyfforddi, dyfarnu, golchi’r cit, gweinyddu a llu o dasgau amrywiol eraill.                                     

 

Mae gwirfoddolwyr yn ymroi ychydig yn llai o oriau nag y maen nhw wedi bod yn ei wneud yn y gorffennol. Ond ’dyw hynny ddim yn negyddol oherwydd dydyn ni ddim eisiau sefyllfa lle mae person sy’n gadael clwb yn cael effaith negyddol ddifrifol. Y delfryd i ni yw teulu sy’n gwirfoddoli a’r baich gwaith yn cael ei rannu, pawb yn glir am eu cyfrifoldebau a sut gallant gyfrannu, a chefnogaeth iddynt yn eu rôl a chyfle i gael rhywbeth yn ôl o’r amser a’r ymdrech maen nhw’n eu cyfrannu.

 

Ond pan rydw i’n dweud bod rhaid i bawb ysgwyddo cyfrifoldeb, beth ydw i’n ei feddwl?

 

I ddechrau, mae’n rhaid i’r cyhoedd ysgwyddo cyfrifoldeb am y rôl y gallant ei chwarae. Rydyn ni’n gwybod bod rhieni plant oed ysgol, cyfranogwyr chwaraeon a phobl ifanc – yn enwedig myfyrwyr – ymhlith y grwpiau sydd fwyaf tebygol o wirfoddoli. Hefyd rydych chi’n fwy tebygol o wirfoddoli os ydych chi o ddosbarth cymdeithasol uwch.

 

 

Ond mae’n rhaid i’r cyhoedd gofio mai nid ar siawns mae chwaraeon yn digwydd. Mae’r mwyafrif enfawr o gyfleoedd chwaraeon yn cael eu darparu ar lawr gwlad gan wirfoddolwyr. Os ydyn ni eisiau i bobl ifanc gael cyfleoedd, rhaid i ni eu darparu nhw ar eu cyfer. Ni ddylai fod yn dderbyniol mynd â phlentyn i glwb heb gyfrannu eich hun.              

 

Wrth gwrs, mae amgylchiadau pawb yn wahanol ac mae amser rhydd llawer o bobl yn brin. Ond mae rôl i bawb ei chwarae ac mae’n rhaid i ni ddatblygu diwylliant o ‘orfod cyfrannu’. Mae’r dyddiau o sefyll ar y llinell ochr a gadael i eraill ysgwyddo’r cyfrifoldeb wedi hen fynd. Pam fyddech chi eisiau sefyll ar y llinell ochr yn rhynnu beth bynnag??

 

Ond mae’n rhaid i ni yn y sector chwaraeon ysgwyddo cyfrifoldeb hefyd, oherwydd nid ar siawns mae newid diwylliant. Mae’n rhaid i ni roi’r gefnogaeth maen nhw ei hangen i’n gwirfoddolwyr, i’w gwneud mor hawdd â phosib iddyn nhw wirfoddoli. Mae’n rhaid i ni eu hyrwyddo nhw, rhoi cynlluniau a rhaglenni yn eu lle i wobrwyo gwirfoddolwyr am yr holl waith maen nhw’n ei wneud, a dangos iddyn nhw ffyrdd newydd ac arloesol o fod yn llwyddiannus.

 

Rydyn ni wedi treulio llawer gormod o amser yn hepgor gwirfoddolwyr a’u pwysigrwydd o’n gwaith cynllunio ar gyfer y dyfodol. Nawr maen nhw’n elfen gwbl allweddol ac yn sicr, o safbwynt Chwaraeon Cymru, gyda’r sefydliadau rydyn ni’n gweithio â nhw, mae disgwyl i gynllunio’r gweithlu fod yn flaenllaw yn eu gwaith a bod hynny’n cael ei wneud yn llwyddiannus.  

 

Roedd diwylliant gwirfoddoli’n un o’r ddau brosiect cyntaf i gael eu datgan gan Grŵp Cynghori annibynnol Chwaraeon Cymru, gan bwysleisio ei bwysigrwydd.

 

Yn gysylltiedig â hynny, yn Chwaraeon Cymru rydyn ni’n datblygu adnoddau i gefnogi gwirfoddolwyr ac yn edrych ar sut gallwn ni symleiddio’r swyddogaethau rydyn ni am i bobl eu cyflawni.

 

Yn ehangach na hynny, mae’n rhaid i ni edrych ar bwy arall all gyfrannu. Mae’r ŵyl chwaraeon anabledd flynyddol yng Nghastell-nedd Port Talbot yn ŵyl am wythnos sy’n defnyddio gwirfoddolwyr o gwmni yswiriant mawr Admiral. Mae’r tîm chwaraeon yn cael grŵp medrus o wirfoddolwyr ac mae’r cwmni’n cael hyfforddiant ymwybyddiaeth o anabledd a phrofiad i’w staff. Mae chwaraeon a busnes yn mynd law yn llaw mor dda - boed ar gyfer un digwyddiad unigol fel hwn neu ar ffurf partneriaeth barhaus ac iach sy’n hwylus i’r ddwy ochr.

Ac ydyn ni wir yn gwerthfawrogi ac yn hyrwyddo gwirfoddolwyr? Dydyn nhw byth yn mynd i gael y sylw mae’r athletwyr elitaidd yn ei fwynhau ond does bosib na allwn ni dynnu sylw atyn nhw fel y bobl sy’n cyfrannu mwy nag eraill at fywyd cymunedol.

 

Heb wirfoddolwyr, byddai ein trefi a’n pentrefi’n llefydd llawer tlotach i fyw ynddyn nhw. Mae’n rhaid i ni ddal ati i hyrwyddo’r gwaith maen nhw’n ei wneud ac ysbrydoli eraill i’w hefelychu drwy greu teulu o wirfoddolwyr.

 

Gyda Gwobrau Chwaraeon Cymru ar y gorwel, rydw i’n credu ei bod yn werth cofio bod diolch yn fawr bach syml yn gallu gwneud byd o wahaniaeth.
Ffynnonell: Chwaraeon Cymru