Galw am ymrwymiad i daclo cwmnïau rhynglwadol sy'n osgoi talu treth

27/01/2015

Categori: Arian a Busnes, Gwleidyddiaeth, Newyddion

Google yn osgoi talu treth

Mae 17 o sefydliadau wedi dod ynghyd i alw am ymrwymiadau gan bob plaid wleidyddol i sicrhau ei bod yn mynd i ‘rafael  â chwmnïau rhyngwladol sy’n osgoi talu treth.

 

Yn ol y glymblaid o sefydliadau sy’n cynnwys elusennau fel Oxfam, Cymorth Cristnogol ac ActionAid, mae’r ffaith fod cwmnïau rhynglwladol yn osgoi trethi yn amddifadu’r tlotaf mewn cymdeithas o arian hanfodol.

 

Mae ymgyrch Y Mesur Osgoi Trethi, yn galw ar bob plaid wleidyddol i ymrwymo i gyflwyno’r Mesur o fewn y 100 diwrnod cyntaf wedi’r etholiad er mwyn mynd i’r afael â chwmnïau corfforaethol sy’n osgoi talu trethi ac i sicrhau bod y refeniw ychwanegol yn cael ei godi er mwyn brwydro yn erbyn tlodi.

 

Y tlawd mewn cymdeithas sy'n dioddef

 

Mae papur polisi sy’n cael ei lansio gan y glymblaid heddiw yn amcangyfrif y byddai Mesur Osgoi Trethi wedi ei lunio yn ofalus yn gallu dod ac incwm o o leiaf £3.6 biliwn y flwyddyn i drysorlys y Deyrnas Unedig - sy’n gyfartal â £600 i bob teulu sy’n byw o dan y ffin tlodi - yn ogystal â biliynau o bunnoedd bob blwyddyn ar gyfer gwledydd sy’n datblygu, a allai gael ei wario ar ysgolion, ysbytai a gwasanaethau hanfodol eraill.

 

Mae’r sefydliadau yn cynnig Mesur Osgoi Treth fyddai’n ei gwneud hi’n anoddach i gwmnïau mawr osgoi talu trethu yn y DU, yn eu hatal rhag manteisio ar doriadau treth anghyfiawn, gwneud cyfundrefn dreth y DU yn fwy eglur a sicrhau bod rheolau treth y DU ddim yn cymell cwmnïau Prydeinig i osgoi talu trethi mewn gwledydd tramor. 

 

Meddai Christine Allen, Pennaeth Polisi a Materion Cyhoeddus Christiad Aid: "Mae cwmnïau rhyngwladol sy’n gweithredu yn y DU yn gyfrifol am golledion refeniw o filiynau o bunnoedd y flwyddyn,  yn y wlad hon ac yn rhai o wledydd tlotaf y byd. Mae gwir angen yr arian yna i frwydro yn erbyn tlodi. Mae osgoi talu treth yn broblem foesol sylfaenol sy’n bodoli ledled ein heconomi fyd-eang."

 

Dim digon pellgyrhaeddol

 

Mae’r ffaith bod cwmnïau yn osgoi talu eu trethi wedi achosi llawer o ddicter cyhoeddus ac mae wedi bod yn sail i nifer o addewidion gan bleidiau gwleidyddol, ond mae ymgyrchwyr yn dweud nad ydy’r camau hyn yn gwneud digon, nac yn ddigon pellgyrhaeddol i wneud y newidiadau sydd eu hangen i’n rheolau treth er mwyn dod â’r arferiad i ben.

 

Meddai Jenny Ricks, Pennaeth Ymgyrchoedd yn ActionAid: "Mae’n amlwg bod y cyhoedd ym Mhrydain wedi cael digon ar gwmnïau yn osgoi treth a ddim yn credu bod gwleidyddion yn gwneud digon. Mae angen i’r rheolau treth newid i sicrhau bod cwmnïau mawr fel Google, Amazon neu gwmni o’r DU sy’n gweithredu mewn gwledydd tlotach, yn talu eu rhan deg."

 

Dywedodd Nick Bryer, Pennaeth Ymgyrchoedd y DU yn Oxfam fod angen mynd i'r afael ac anghydraddoldeb, Meddai, "Mae’r ffaith bod rhaid o gwmnïau mwya’r byd yn osgoi talu treth, tra bod bron i filiwn o bobl yn llwgu yn gywilyddus. Er mwyn ariannu’r frwydr yn erbyn tlodi a mynd i’r afael ac anghydraddoldeb eithafol, rydym ni angen sicrhau bod cwmnïau mawr yn talu eu rhan deg, yma ac yng ngwledydd tlota’r byd." 

 

Y gefnogaeth gyhoeddus 

 

Mewn pôl piniwn diweddar daeth i’r amlwg bod llawer iawn o gefnogaeth gyhoeddus i fynd i’r afael â chwmnïau mawr yn osgoi talu eu trethu, gyda 85 y cant o oedolion yn y DU yn dweud bod hyn yn ‘yn foesol anghywir, hyd yn oes os ydy o’n gyfreithlon. 

 

Yn y pôl ComRes a gynhaliwyd ym mis Tachwedd 2014, dywedodd 78 y cant o ymatebwyr ei fod yn bwysig iddyn nhw bod ‘cwmnïau mawr yn y DU yn talu eu rhan deg o dreth mewn gwledydd sy’n datblygu ble maen nhw yn gweithredu.

 

Meddai Toni Pearce, Llywydd UCM: "Mae osgoi talu treth gorfforaethol yn golygu bod y rhai sydd fwyaf abl i gyfannu ddim yn gwneud hynny yn iawn, sy’n gadael gweddill y gymdeithas i dalu’r gwahaniaeth."

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.net