Gwasg Y Lolfa yn dathlu'r hanner cant

Bydd gwasg Y Lolfa yn dathlu ei phenblwydd yn hanner cant dros y penwythnos ac fel rhan o’r dathliadau, fe fydd y Wasg yn datgelu darn newydd o waith celf gwreiddiol gan yr artist Ruth Jên.

Ruth Jên arluniodd y murlun enwog ar wal y wasg ar y briffordd yn Nhalybont sydd bellach un o ddelweddau fwyaf adnabyddus Cymru. Caiff y darlun newydd – fydd yn talu teyrnged i rhai o’r llyfrau, awduron a delweddau fwyaf eiconig dros yr hanner canmlynedd ddiwethaf, ei lansio mewn parti mawr yng Ngwesty’r Marine, Aberystwyth nos Sadwrn, Mai 20fed. Bydd Elin Jones, Llywydd y Cynulliad yn agor y noson, cyn rhoi’r llwyfan i fandiau Geraint Løvgreen ac Ail Symudiad a’r dynwaredwr Emyr ‘Himyrs’ Roberts.

 

Bydd y gwaith celf hefyd i’w weld ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol yn Sir Fôn.

 

Yn ogystal â’r celf, bydd y wasg yn cyhoeddi fersiwn facsimili o’i llyfr cyntaf erioed, Hyfryd Iawn. Caiff y llyfr ei llofnodi gan Elwyn Ioan, a wnaeth y cartŵnau, a Robat Gruffudd, oedd yn gyfrifol am gofnodi geiriau awdur  y llyfr, Eirwyn Pontshân.

 

Dywedodd Robat Gruffudd, "Cafodd y llyfr ei ganmol ar y pryd am wreiddioldeb ei gynnwys a’i ddiwyg ac rwy’n credu ei fod yn dal i gynrychioli safbwynt hwyliog, Cymreig, annibynnol y wasg."

 

Bydd y llyfr ar werth am £10 ac ar gael i’w brynu ar-lein, mewn siopau llyfrau ac yn y parti nos Sadwrn.

 

Sefydlwyd gwasg Y Lolfa yn Nhalybont yn 1967 gan Robat Gruffudd o Abertawe, mewn cyfnod o brotest a chyffro ieithyddol. Roedd yn rhan o weledigaeth y wasg i greu math newydd o gyhoeddi bywiog a lliwgar yn Gymraeg gan fanteisio ar y rhyddid newydd a ginigiai’r dull photo-litho argraffu.

 

Datblygodd y cwmni’n raddol gan symud i Hen Swyddfa’r Heddlu yn 1978, ac erbyn troad y ganrif roedd y wasg yn cyhoeddi ystod eang iawn o lyfrau gan gynnwys llyfrau dysgu Cymraeg, cyfresi arloesol Y Llewod a Rwdlan i blant, llyfrau i ymwelwyr i Gymru, bywgraffiadau yn Gymraeg a Saesneg, a nofelau cyfoes. Yn 2007 enillodd y wasg wobr Llyfr y Flwyddyn am y trydydd tro yn olynol.

 

Ansawdd

 

Dywedodd Garmon Gruffudd, Rheolwr Gyfarwyddwr y wasg, "Y prif reswm dros ein llwyddiant dros yr hanner canrif yw ansawdd ein staff - eu profiad a’u sgiliau a’u brwdfrydedd ar yr ochr gyhoeddi ac argraffu – ac mae’r ddwy ochr o waith y wasg wastad wedi asio’n dda iawn"

 

Daw hanner trosiant Y Lolfa o’i gwasanaeth argraffu.

 

Meddai Paul Williams, y rheolwr cynhyrchu. ‘Mae gynnon ni weisg modern, soffistigedig ond ry’n ni’n dal yn ddigon bach i allu cynnig gwasanaeth manwl a phersonol i gwsmeriaid.’

 

Mae’r Lolfa’n cyflogi 20 o staff amser llawn yn Nhalybont ac yn troi dros £1m y flwyddyn.  

 

"Yr un hefyd yw nod y wasg heddiw ag o’r blaen. Mae hwn hefyd yn gyfnod o gyffro a newid mae’r angen yn fwy nag erioed i annog agweddau meddwl annibynnol, creadigol, Cymreig" ychwanegodd Robat.

 

"Rwy’n gobeithio’n fawr ein bod ni fel gwasg yn parhau i gyfrannu, mewn ffordd fach, at y gwaith pwysig ond diderfyn yna" meddai.

 

Bydd Bedwen Lyfrau yn cael ei gynnal rhwng 10 a 4 o’r gloch ddydd Sadwrn yr 20fed o Fai yng Nghanolfan y Celfydyddau yn Aberystwyth. Bydd Parti 50 Y Lolfa yn cael ei gynnal yng ngwesty’r Marine, Aberystwyth am 8 o’r gloch.

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru