Hawl i Wasanaeth Iechyd Sylfaenol yn Eich Iaith

Ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol ddydd Llun 4 Awst cynhaliodd Comisiynydd y Gymraeg sesiwn i drafod canfyddiadau ac argymhellion Fy Iaith, Fy Iechyd: Ymholiad i’r Gymraeg mewn Gofal Sylfaenol.

 

Cyhoeddodd y Comisiynydd yr adroddiad yn gynharach yr haf hwn. Mae’r adroddiad yn nodi 33 o argymhellion ar gyfer gwella profiad siaradwyr Cymraeg wrth dderbyn gwasanaeth gan y meddyg teulu, nyrs cymunedol, timau amlddisgyblaethol yn y gymuned, llinell ffôn Galw Iechyd Cymru, deintydd, optegydd a fferyllydd.

 

Cafodd y sesiwn yn yr Eisteddfod ei chadeirio gan olygydd iechyd BBC Cymru, Owain Clarke. Ar y panel trafod roedd y meddyg teulu Dr Llinos Roberts, y darlithydd a’r meddyg teulu Dr Zoe Morris-Williams, Comisiynydd y Gymraeg Meri Huws a chyn uwch swyddog gyda’r Comisiynydd ac awdur yr adroddiad, Nia Davies.

 

Canolbwyntiwyd ar beth all y proffesiwn iechyd ei ddysgu o ganfyddiadau’r ymholiad, a sut gall gweithredu’r argymhellion arwain at wella profiad y claf.

 

Dywedodd Dr Llinos Roberts:

 

“Rwy’n croesawu adroddiad ymholiad y Comisiynydd â breichiau agored. Ar hyn o bryd, rhywbeth a gynigir ar hap yw unrhyw ddarpariaeth Cymraeg o fewn y maes gofal sylfaenol. Rwy’n gobeithio y bydd gweithredu argymhellion yr ymholiad yn arwain at gynnig gwasanaethau Cymraeg yn rhagweithiol i gleifion Cymraeg, heb eu bod yn gorfod gofyn amdanynt a’u mynnu.”

 

Dywedodd Dr Zoe Morris-Williams:


“Tuedd y gwasanaeth iechyd yw edrych ar y claf drwy lygad gwyddoniaeth ac ar symptomau ei salwch yn unig. Mae ystyr y gair gofal fel pe bai wedi ei golli. Mae adroddiad y Comisiynydd yn mynd â ni yn ôl at graidd y cwestiwn o beth yw darparu gofal, sef dangos parch at y claf fel person, ac mae iaith a hunaniaeth yn rhan bwysig o hynny.” 

 

Dywedodd Meri Huws:

 

“Mae’r sylwadau hyn yn atseinio llawer o’r hyn a glywais gan weithwyr y proffesiwn iechyd, ym mhob rhan o Gymru, wrth gynnal yr ymholiad hwn. Mae yna ewyllys i ddatblygu’r gwasanaeth Cymraeg ac i weithredu’n argymhellion.

 

“Byddwn yn ymestyn y drafodaeth dros y misoedd nesaf er mwyn codi ymwybyddiaeth o bwysigrwydd iaith fel rhan o wasanaeth gofal iechyd sylfaenol. Ym mis hydref byddwn yn cynnal seminar i’r proffesiwn er mwyn edrych ar ymarferoldeb gweithredu’r argymhellion.”

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.net