Llythyr agored yn galw am Ysgol Gymraeg newydd i'r Barri

11/12/2018

Categori: Addysg, Iaith, Newyddion

Mae pobl adnabyddus o Fro Morgannwg wedi llofnodi llythyr agored sy'n galw ar Aelodau Cabinet Cyngor Bro Morgannwg "i fantesio ar gyfle euraid" o ran twf Addysg Gymraeg yn y Barri.

Mae'r llythyr wedi'i arwyddo gan nifer o enwogion sy'n cynnwys, Ian "H" Watkins o Steps, Caryl Parry Jones, Angharad Mair ac ystod eang o fudiadau sy'n hyrwyddo'r Gymraeg yn lleol a chenedlaethol.

 

Bydd adroddiad yn mynd gerbron cabinet Cyngor Bro Morgannwg yfory - 12 Rhagfyr - (sydd eisoes wedi ei ohirio ddwywaith), gyda'r bwriad o gynnal ymgynghoriad ym mis Ionawr ar yr ysgol newydd ddaw yn sgil datblygiad tai sylweddol yn ardal y Glannau yn y Barri.

 

Dywedodd Mark Bowen, rhiant o'r Barri sydd wedi arwain yr ymgyrch ac sy'n aelod o RhAG ym Mro Morgannwg, "Mae Achos Prawf arwyddocaol o safbwynt targed 2050 ar fin cyrraedd croesffordd bwysig yn y Barri.

 

"Nid oes dwywaith y bydd cefnogwyr addysg cyfrwng Cymraeg ac yn wir Llywodraeth Cymru yn dysgu llawer o'r penderfyniad hwn. Ar hyn o bryd, mae llwyddiant y polisi yn dibynnu i raddau helaeth ar benderfyniadau a wneir gan Awdurdodau Lleol a dyna pam fod yr Achos Prawf hwn mor bwysig i gefnogwyr Addysg Gymraeg a'r iaith yn gyffredinol.

 

"Os y dewisir i glustnodi’r adeilad newydd ar gyfer darpariaeth cyfrwng Cymraeg, bydd Cyngor Bro Morgannwg yn cymryd cam mawr tuag at gyrraedd targed allweddol Llywodraeth Cymru ac i     gynyddu nifer y lleoedd cynradd cyfrwng Cymraeg yn y Sir gan 10%, ac yn ardal y Barri gan bron i 17%.

 

Cyfle amhrisiadwy

 

"Os na wneir hynny, bydd cyfle amhrisiadwy i godi proffil addysg cyfrwng Cymraeg yn rhan orllewinol y Barri (gan gynnwys Ynys y Barri) yn cael ei golli. Yn yr un modd, byddai'n rhaid i Lywodraeth Cymru gydnabod bod gagendor sylweddol rhwng polisïau cenedlaethol uchelgeisiol a gweithredu’r polisi hwnnw ar lawr gwlad.

 

"Bydd hynny’n canu clychau o ran diffyg hygrededd y polisi ac yn codi’r cwestiwn syflaenol: a yw cyrraedd Miliwn o siaradwyr wir yn flaenoriaeth  gan lywodraeth leol a chanol? Bydd achos Ysgol y Glannau yn brawf pwysig o’r ymrwymiad hwnnw."