Mynd a’r Gymraeg allan i’r byd trwy gyfrwng straeon

29/06/2017

Categori: Iaith, Llenyddiaeth, Newyddion

Mae’r awdur Llŷr Gwyn Lewis yn cyhoeddi cyfrol newydd o ffuglen, Fabula gyda Gwasg Y Lolfa yr wythnos hon.

Nod yr awdur ifanc o Gaernarfon bwriadu mynd â Chymru a’r Gymraeg ‘allan i’r byd trwy gyfrwng straeon’.

 

Dywedodd Llŷr Gwyn Lewis,  "Mae wedi mynd yn ystrydeb, bron, i ddweud bod angen i fwy o sgrifennu Cymraeg gael ei osod y tu allan i Gymru – ond yn sicr mae fframio Cymru o fewn cyd-destun Ewropeaidd a thu hwnt yn rhywbeth sy’n apelgar iawn i mi."

 

"Oherwydd y teithio wnaeth sbarduno’r darnau, mae’r rhan fwyaf ohonyn nhw wedi eu gosod y tu allan i Gymru. Ac eto, gan fy mod innau’n Gymro, mae’r darnau eu hunain hefyd yn anochel yn cael eu galw ’nôl at Gymru," meddai Llŷr.

 

Cyfrol o wyth stori fer yw Fabula ble plethir digwyddiadau, lleoliadau a chymeriadau go iawn gyda dychymyg pur gan fynd â'r darllenydd i bob cwr o’r byd, o’r gorffennol i’r dyfodol, i fyd ffantasi a ffaith.

 

"Pan nad ydw i’n gallu teithio i fydoedd eraill, dwi’n hoff o wneud hynny drwy lenyddiaeth. Does gen i ond gobeithio y caiff darllenwyr wneud yr un peth drwy gyfrwng y straeon neu’r hanesion hyn," meddai Llŷr.

 

Gall ffuglen droi’n wirionedd

 

Buenos Aires, Rhufain, Dulyn, Barcelona, Kyoto, Aberystwyth, Caerdydd a Bro Morgannwg – dyna rai o’r lleoedd y mae gwyfynod y gyfrol hon yn hedfan iddynt. Ym myd y fabula, gall ffuglen droi’n wirionedd, a ffaith yn freuddwyd.

 

"Mae sawl ystyr i’r gair fabula – enw ar wyfyn arbennig; digwyddiadau anwir, sydd wedi eu creu o’r dychymyg; a hefyd ddeunydd crai stori, yn hytrach na stori orffenedig," eglurodd Llŷr.

 

"Oherwydd y gymysgedd o brofiad personol a bywyd y cymeriadau eu hunain, hofran rhwng hanes a stori mae’r darnau. Ond mae’r cymeriadau i gyd fel petaen nhw’n cael eu galw at rywbeth, yn aml yn erbyn eu hewyllys," meddai Llŷr.

 

Daeth y gyfrol yn agos iawn at ennill y Fedal Ryddiaith llynedd, gyda’r beirniaid yn canmol y casgliad gan ddatgan ei fod ar ‘rheng flaen y gystadleuaeth’.

 

Yn wreiddiol o Gaernarfon, astudiodd Llŷr Gwyn Lewis ym mhrifysgol Caerdydd a Rhydychen. Ar ôl cyfnod yn darlithio ym Mhrifysgol Abertawe a Chaerdydd, mae bellach yn Olygydd Adnoddau gyda CBAC yng Nghaerdydd.

 

Cipiodd ei gyfrol gyntaf o ryddiaith Rhyw Flodau Rhyfel wobr Llyfr y Flwyddyn yn 2015 yn y categori Ffeithiol Greadigol ac fe gyrhaeddodd ei gyfrol o farddoniaeth Storm ar Wyneb yr Haul (Barddas), restr fer y categori Barddoniaeth.

 

Yn 2017 dewiswyd Llŷr yn un o ddeg o Leisiau Newydd Ewrop 2017, fel rhan o brosiect arloesol Ewrop Lenyddol Fyw (LEuL), a arweinir gan ein chwaer sefydliad Llenyddiaeth Ar Draws Ffiniau (LAF).

 

Caiff y gyfrol ei lansio mewn digwyddiadau yn Nhafwyl, Caerdydd ar yr 2il o Orffennaf ac yn Gwyl Arall yng Nghaernarfon ar yr 8fed o Orffennaf.

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru