Paentiad prin gan Richard Wilson wedi'i brynu gan Amgueddfa Cymru

07/07/2017

Categori: Celfyddydau, Newyddion

Diolch i gefnogaeth y Gronfa Gelf, mae Amgueddfa Cymru wedi prynu paentiad pwysig o’r ddeunawfed ganrif –Portread o Fonesig (Miss Mary Jenkins?) gan yr artist, Richard Wilson sy'n gyfrifol am rai o baentiadau mwyaf eiconig Cymru.

Ym meddiant Amgueddfa Cymru mae’r casgliad mwyaf o waith Richard Wilson yng Ngwledydd Prydain, ac mae’r gwaith hwn yn gaffaeliad nodedig.

 

Paentiwyd Portread o Fonesig (Miss Mary Jenkins?) oddeutu 1750, yn nyddiau cynnar gyrfa Wilson. Paentiwr portreadau ar gyfer cyfoethogion cymdeithas ydoedd yn wreiddiol, cyn gadael am yr Eidal ym 1751 a chanfod ei lais o ddifri ym maes tirluniau. Dim ond un portread o’i waith oedd yng nghasgliadau Amgueddfa Cymru cyn hyn –Portread o Fonesig: Morwyn Breswyl – a prin yw’r portreadau o fenywod o’r ddeunawfed ganrif yn gyffredinol.

 

Yn draddodiadol, credir taw portread ydyw o Miss Mary Jenkins (1731-1790). Ei theulu oedd perchnogion Maenordy Priston yng Ngwlad yr Haf, ac fe baentiodd Wilson ei chwaer Elizabeth yr un flwyddyn. Fe’i gwelir yma mewn ystafell, gyda golau’n cael ei ddefnyddio i bwysleisio’i hwyneb ifanc. Paentiwyd hi mewn gwisg â llewys wyntyllog yn arddull ‘Van Dyck’, oedd yn boblogaidd gan artistiaid portreadau’r cyfnod.

 

Mae’r gwn ddu hefyd yn ategu pinc cynnil y bwáu, y goler ermin wen, a’i hwyneb gwelw. Gorffwysa ei dwylo’n hamddenol yn ei chol, gydag un llaw’n ymestyn a’r llall yn dal sbrigyn o flodau gwyn. Efallai taw Choisya (blodau’r goeden oren) yw’r rhain, gâi eu defnyddio weithiau i ddynodi cwlwm bythol priodas. Rydym wrthi’n ymchwilio i’r posibilrwydd taw portread priodas oedd hwn mewn gwirionedd, yn hytrach nag un hanner pâr o chwiorydd.

 

Dywedodd Andrew Renton, Ceidwad Celf Amgueddfa Cymru: “Drwy hwyluso caffaeliad y portread hwn, mae’r Gronfa Gelf wedi cynorthwyo Amgueddfa Cymru i gynyddu’i statws fel un o’r prif ganolfannau i werthfawrogi ac ymchwilio i waith Richard Wilson. Rydym yn hynod ddiolchgar am eu cefnogaeth hael.

 

“Mae’r portread trawiadol a diddorol hwn yn esiampl dda o waith cynnar Richard Wilson ac yn gaffaeliad i gasgliad Amgueddfa Cymru o’i waith.

 

“Nid yn unig mae’r portread yn cryfhau presenoldeb y fenyw yn ein casgliad o weithiau’r ddeunawfed ganrif, ond mae hefyd yn gyfle i wneud ymchwil pellach – dyfalu enw’r fenyw ydyn ni, a byddai’n braf cael gwybod i sicrwydd pwy yw hi!”

 

Hynod brin

 

Dywedodd Stephen Deuchar, cyfarwyddwr y Gronfa Gelf:“Mae Richard Wilson yn un o artistiaid tirluniau blaenaf Cymru, ond mae portreadau o’i waith yn hynod brin. Rydym wrth ein bodd yn cael cefnogi caffaeliad Amgueddfa Cymru, un o’r prif ganolfannau ar gyfer ei waith amrywiol a safonol.”

 

Mae’r gwaith olew ar gynfas bellach yn cael ei arddangos yn orielau celf Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, ochr yn ochr ag esiamplau pwysig eraill o waith Richard Wilson.

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru