Prif Weinidog Cymru yn traddodi darlith i nodi canmlwyddiant adran gwleidyddiaeth ryngwladol

28/09/2018

Categori: Addysg, Gwleidyddiaeth, Newyddion

Bydd Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones yn traddodi darlith i nodi canmlwyddiant Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol Prifysgol Aberystwyth.

Mewn darlith ar y pwnc ‘Towards a Better Union: Past, Present and Post Brexit prospects for the UK’, bydd Carwyn Jones AC yn dadansoddi'r heriau o ganlyniad i ymadawiad y DU o'r Undeb Ewropeaidd.

 

Traddodir y ddarlith am 5 brynhawn ddydd Iau Hydref 11 2018 ym Mhrif Neuadd Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol ar gampws Penglais.

 

Mae mynediad am ddim a chroeso i bawb, ac mae tocynnau ar gyfer y ddarlith ar gael ar wefan Tocyn.Cymru.

 

Mae Carwyn Jones yn gyn-fyfyriwr o Brifysgol Aberystwyth, gan raddio yn y Gyfraith yn 1988. Ei ddarlith fydd y gyntaf yng Nghyfres Siaradwyr y Canmlwyddiant sydd yn cael ei threfnu gan yr Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol i ddathlu ei phen-blwydd yn 100 oed.

 

Dywedodd yr Athro Richard Beardsworth, Pennaeth Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol Prifysgol Aberystwyth: “Rydym wrth ein bodd bod y Prif Weinidog wedi cytuno i draddodi  darlith agoriadol dathliadau ein canmlwyddiant. Mae Brexit wedi dominyddu’r tirwedd gwleidyddol, a bydd y ddarlith hon gan Carwyn Jones yn asesu'r her o adael yr Undeb Ewropeaidd o fewn cyd-destunau Cymreig, y DU a rhyngwladol. 

 

Hanes yr Adran

 

Sefydlwyd yr Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol yn 1919, yn fuan ar ôl diwedd y Rhyfel Byd Cyntaf lle cafodd mwy na 100 o fyfyrwyr Prifysgol Aberystwyth eu lladd.

 

Rhoddodd David Davies (a ddaeth yn Arglwydd Davies o Landinam), dyn busnes, cymwynaswr a gwleidydd o Ganolbarth Cymru, a'i chwiorydd Gwendoline a Margaret, £20,000 i goffáu’r myfyrwyr a syrthiodd ar faes y gâd er mwyn sefydlu “canolfan ddysg fyd-eang ac ymchwil ar wleidyddiaeth ryngwladol yn Aberystwyth”.

 

Mewn llythyr i'r Brifysgol yn hydref 1918, ysgrifennodd David Davies: "Fe’m tarrodd i a’n chwiorydd y gallai Prifysgol Cymru a Chyngor y Coleg fod yn barod i'n caniatáu i ariannu Cadair mewn Gwleidyddiaeth Ryngwladol yn Aberystwyth, er cof am y myfyrwyr o’n prifysgol a syrthiodd, er mwyn astudio'r problemau perthnasol ym meysydd y gyfraith, gwleidyddiaeth, moeseg ac economeg, a godir gan brosiect Cynghrair y Cenhedloedd, ac er mwyn annog dealltwriaeth lawn o wareiddiad, heblaw ein un ni ein hunain.”

 

Ac felly y daeth Aberystwyth yn gartref i gadair gyntaf y Byd ym maes gwleidyddiaeth ryngwladol, ac fe’i henwyd er mwyn anrhydeddu Arlywydd America, Woodrow Wilson - y gŵr sy’n cael ei gysylltu â chreu Cynghrair y Cenhedloedd dros gynnal cyfiawnder rhyngwladol a chadw’r heddwch.

 

Fel rhan o flwyddyn canmlwyddiant 2018-19, cynhelir aduniad arbennig i gyn-fyfyrwyr yr Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol ym mis Mehefin 2019.