Yr Urdd yn adnewyddu cysylltiadau hanesyddol o heddwch dros fôr yr iwerydd

05/09/2019

Categori: Addysg, Gwleidyddiaeth, Iaith

Mae Urdd Gobaith Cymru heddiw wedi cyhoeddi partneriaeth newydd gyda’r gymuned Affricanaidd-Americanaidd yn Birmingham, Alabama, a fomiwyd gan y Klu Klux Klan dros hanner canrif yn ôl.

Ar y 15fed o Fedi 1963 lladdwyd pedair merch ifanc pan daniodd goruchafwyr gwyn ddynameit yn Eglwys y Bedyddwyr ar 16th Street yn Birmingham. 

 

Anafwyd dau ddeg dau o bobl eraill wrth i’r ymgyrchydd hawliau sifil, Martin Luther King, ddisgrifio’r ymosodiad fel “un o’r troseddau mwyaf milain a thrasig a gyflawnwyd erioed yn erbyn dynoliaeth” gan ennyn ffieidd-dod a dicter ledled y byd. Mis Medi, 56 mlynedd yn ddiweddarach, bydd Prif Weithredwr yr Urdd, Sian Lewis yn ymweld â'r eglwys a'i haelodau i gyhoeddi partneriaeth newydd gyda'r gynulleidfa yn ogystal â chwrdd a uwchswyddogion a Maer Gwasanaeth Ieuenctid Alabama. 

 

Dechreuodd y cysylltiadau â Chymru ddyddiau ar ôl y bomio, mewn arwydd digymell o undod wrth i’r arlunydd gwydr o Gymru, John Petts, gael ei ysbrydoli i greu ffenest liw yn darlunio Iesu du gyda’i ben wedi’i blygu a’i freichiau wedi’u hymestyn fel rhodd i’r Eglwys. Mewn partneriaeth â'r Western Mail, dechreuwyd ymgyrch i godi arian a chodwyd yr arian i dalu am y gwydr ac i osod y ffenest, a elwir hyd heddiw yn “Ffenest Cymru”. 

 

Cysylltodd Llywodraeth Cymru y ddau sefydliad trwy ei gwaith rhyngwladol a bydd y Gweinidog Addysg, Kirsty Williams, yn arwain y digwyddiad yn yr eglwys fel rhan o ymweliad pedwar diwrnod sydd â'r nod o gryfhau cysylltiadau addysg rhwng Cymru a de UDA. Bydd y Gweinidog a Ms Lewis hefyd yn gosod torch wrth y gofeb i ddioddefwyr y bomio. Yn ogystal â chyfarfod â'r Parchedig Price ac aelodau’r Eglwys bydd yr ymweliad yn gyfle i ddysgu mwy am yr ymosodiad a'i le yn y frwydr am hawliau cyfartal i bob grŵp hil, bydd yr ymweliad hefyd yn nodi cysylltiadau newydd â Neges Heddwch ac Ewyllys Da flynyddol yr Urdd. 

 

Mae Urdd Gobaith Cymru wedi bod yn anfon neges flynyddol o heddwch ac ewyllys da i'r byd bob blwyddyn ers 1922 gan annog ac ysbrydoli gweithgaredd dyngarol a rhyngwladol. Nid oes unrhyw wlad arall yn y byd wedi cyflawni hyn, gan oresgyn rhyfeloedd a newidiadau mawr mewn dulliau cyfathrebu, o Morse Code i radio a'r gwasanaeth post, i rwydweithiau digidol heddiw. 

 

Thema Neges Heddwch ac Ewyllys Da yr Urdd yn 1964, chwe mis ar ôl yr ymosodiad, oedd “A gawn ni, ieuenctid pob gwlad, wneud ymdrech diffuant i adnabod ein cyd-ddynion, i ddileu rhagfarnau lliw, a chred, a chenedl, ac i ymgyrraedd at y nod o heddwch byd?” Wrth i ganmlwyddiant yr Urdd agosáu yn 2022, mae'r mudiad ieuenctid yn awyddus i adeiladu platfformau a pherthnasoedd newydd i gryfhau ei ymrwymiad rhyngwladol ac i roi mynegiant modern ystyrlon i'r neges. 

 

Safiad

 

Dywedodd Sian Lewis, “Mewn byd lle mae casineb a thrais yn rhy gyffredin o lawer, mae’n holl bwysig ein bod ni, fel mudiad, yn gwneud safiad ac yn rhoi platfform i’n pobl ifanc estyn allan drwy gyfeillgarwch ac undod ledled y byd. Mae Urdd Gobaith Cymru wastad wedi ceisio rhoi llais i unigolion a chymunedau sydd wedi’u gwthio i’r cyrion gan iaith, hil, crefydd neu wleidyddiaeth, ac ry’n ni’n falch o ddilyn yn ôl traed John Petts i sicrhau bod y neges yn atseinio’n glir yn Alabama heddiw”. 

 

Dywedodd Kirsty Williams, “Mae Cymru yn falch iawn o’n cysylltiad â dinas Birmingham, Alabama, sy’n mynd yn ôl ddegawdau. Mae'n anrhydedd i mi ymweld a’r Eglwys gan ei fod mor bwysig ag erioed ein bod yn coleddu'r cysylltiadau hyn ac yn parhau i gofleidio heddwch fel y nod a rennir rhyngom.”

 

I gydnabod y bartneriaeth, bydd Sian Lewis, ar ran Urdd Gobaith Cymru, yn cyflwyno darn o gelf gan yr artist gwydr cyfoes, Ruth Shelley, i'r Eglwys.